ఆత్మకు జననం, మరణం ఉంటాయా?

మనిషి జీవితంలో అత్యంత లోతైన ప్రశ్నలలో ఒకటి “మనము నిజంగా ఎవరం? ఈ శరీరం నశించిన తరువాత మనకు ఏమవుతుంది? ఆత్మకు జననం, మరణం ఉంటాయా?” ఈ ప్రశ్నలకు శాశ్వతమైన, స్పష్టమైన సమాధానం ఇచ్చేది భగవద్గీత రెండవ అధ్యాయం.

కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో అర్జునుడు మోహం, భయం, దుఃఖంతో కుంగిపోయిన వేళ శ్రీకృష్ణుడు చెప్పిన ఉపదేశమే గీతా జ్ఞానానికి మూలం. అందులో ప్రధానంగా చెప్పిన తత్త్వం ఆత్మ స్వరూపం.

అర్జునుని దుఃఖానికి మూలకారణం

అర్జునుడు యుద్ధానికి వెనుకడుగేయడానికి కారణం తన ఎదుట నిలబడ్డవారు తన బంధువులు, గురువులు కావడమే. వారి మరణాన్ని ఊహించి అతను తీవ్రంగా బాధపడ్డాడు. అర్జునుడి ఆలోచన అంతా శరీరానికే పరిమితమైంది.
అప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు ప్రశ్నిస్తాడు
“నీవు దుఃఖించేది ఎవరి కోసం? శరీరానికా? లేక ఆత్మకా?”

ఆత్మకు జననం, మరణం లేవు – గీతా స్పష్టీకరణ

భగవద్గీత రెండవ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు ఆత్మ గురించి అద్భుతమైన సత్యాన్ని వెల్లడిస్తాడు.
- ఆత్మకు జననం లేదు.
- ఆత్మకు మరణం లేదు.
- ఆత్మ ఎప్పుడూ ఉండే శాశ్వత సత్యం.
శ్రీకృష్ణుడు చెబుతాడు
ఆత్మ ఎప్పుడూ పుట్టలేదు, ఎప్పుడూ చనిపోదు.
ఒకసారి ఉన్నది, ఎప్పటికీ ఉంటుంది.
శరీరం నశించినా, ఆత్మ నశించదు.

శరీరం – ఆత్మ మధ్య తేడా

మన దుఃఖానికి మూలం శరీరం, ఆత్మ రెండింటిని ఒకటిగా భావించడమే.
* శరీరం పుట్టుతుంది
* శరీరం పెరుగుతుంది
* శరీరం వృద్ధాప్యంలోకి వెళ్తుంది
* శరీరం చివరకు నశిస్తుంది
కానీ ఆత్మకు ఈ మార్పులు ఏవీ లేవు.
శ్రీకృష్ణుడు ఉదాహరణ ఇస్తాడు
మనిషి పాత బట్టలు విడిచిపెట్టి కొత్త బట్టలు ధరించినట్లే,
ఆత్మ ఒక శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి మరో శరీరాన్ని ధరిస్తుంది.

ఆత్మను ఏదీ నశింపజేయలేడు

భగవద్గీత రెండవ అధ్యాయం ప్రకారం
* ఆయుధాలు ఆత్మను చీల్చలేవు
* అగ్ని ఆత్మను కాల్చలేడు
* నీరు ఆత్మను తడపలేడు
* గాలి ఆత్మను ఎండబెట్టలేడు
అంటే, ప్రకృతిలో ఉన్న ఏ శక్తికీ ఆత్మపై ప్రభావం లేదు.
ఆత్మ భౌతిక ప్రపంచానికి అతీతమైనది.
ఇది ఆత్మ శాశ్వతత్వానికి స్పష్టమైన ఆధారం.

అయితే మరణం అంటే ఏమిటి?

సాధారణంగా మనం మరణాన్ని అంతం అనుకుంటాం. కానీ గీత చెప్పేది వేరు.
మరణం అనేది ఒక ప్రయాణం, అంతం కాదు.
శరీరం అనే వాహనం పాడైతే, ఆత్మ అనే ప్రయాణికుడు మరో వాహనాన్ని ఎంచుకుంటాడు.
అందువల్ల ఆత్మకు మరణం లేదు
మార్పు మాత్రమే ఉంది.

ఈ జ్ఞానం అర్జునుని ఎలా మార్చింది?

ఆత్మకు జననం, మరణం లేవని తెలుసుకున్న తర్వాత అర్జునుడి దుఃఖం తగ్గుతుంది.
ఎందుకంటే,
* తాను ఎవ్వరినీ నిజంగా చంపడం లేదు
* శరీరాలు మాత్రమే నశిస్తాయి
* ఆత్మ ఎప్పటికీ నిలిచే సత్యం
ఈ జ్ఞానమే అర్జునుడిని కర్మయోగానికి సిద్ధం చేసింది.

మన జీవితానికి ఈ బోధ ఏమి చెబుతుంది?

భగవద్గీత రెండవ అధ్యాయం మనకు చెప్పే ముఖ్యమైన సందేశం ఇదే
1. మరణ భయం అజ్ఞానంతో వస్తుంది
ఆత్మ శాశ్వతమని తెలుసుకున్నవాడు భయపడడు.
2. అతిగా దుఃఖించాల్సిన అవసరం లేదు
ఎందుకంటే మనం కోల్పోయింది శరీరం మాత్రమే.
3. కర్తవ్యమే ముఖ్యము
ఫలితాలపై ఆసక్తి తగ్గినప్పుడు మనసుకు శాంతి వస్తుంది.
4. ఆత్మజ్ఞానం మోక్షానికి మార్గం
తాను శరీరం కాదని, ఆత్మనని తెలిసినవాడు బంధనాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

ఆత్మజ్ఞానం కలిగిన వ్యక్తి స్థితి

ఆత్మకు జననం, మరణం లేవని తెలిసినవాడు
* సుఖదుఃఖాలకు అతీతంగా ఉంటాడు
* లాభనష్టాలలో సమత్వం పాటిస్తాడు
* భయము, శోకం లేనివాడిగా జీవిస్తాడు
ఇలాంటి స్థితినే గీతలో స్థితప్రజ్ఞ స్థితి అంటారు.

ముగింపు

“ఆత్మకు జననం, మరణం ఉంటాయా?” అనే ప్రశ్నకు
భగవద్గీత రెండవ అధ్యాయం ఇచ్చే సమాధానం స్పష్టం
- ఆత్మకు జననం లేదు
- ఆత్మకు మరణం లేదు
- ఆత్మ శాశ్వతమైనది, నిత్యమైనది, అవినాశి
మన బాధలు, భయాలు, దుఃఖాలన్నీ శరీరాన్ని మనమే అనుకోవడం వల్లే. తాను ఆత్మనని గ్రహించిన రోజే నిజమైన శాంతి మొదలవుతుంది.
భగవద్గీత రెండవ అధ్యాయం మనకు నేర్పేది
మరణాన్ని జయించాలంటే, ఆత్మను తెలుసుకోవాలి.