మొదట కోరికల స్వభావం గురించి గీత బోధిస్తుంది. కోరిక అనేది మనస్సులో ఉద్భవించే ఆకర్షణ. ఇంద్రియాలు ఒక విషయం మీద ఆసక్తి చూపితే, దానిని పొందాలనే తపన కోరికగా మారుతుంది. విషయాలపై ఎక్కువగా ధ్యానం చేస్తే ఆసక్తి పెరుగుతుంది, ఆసక్తి నుండి కోరిక, కోరిక నుండి కోపం, కోపం నుండి మోహం, మోహం నుండి స్మృతి భ్రంశం, చివరకు బుద్ధి నాశనం జరుగుతుందని గీతలో శ్రీ కృష్ణ పరమాత్మ చెబుతాడు. అంటే కోరిక ఒక చిన్న ఆలోచనగా మొదలై, జీవితాన్ని అస్థిరం చేసే స్థితికి తీసుకెళ్తుంది.
కాబట్టి కోరికలను పూర్తిగా అణచడం కాదు, వాటి స్వభావాన్ని తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. గీత ప్రకారం కోరికలు రెండు రకాలుగా ఉంటాయి. ఒకటి స్వార్థపూరితమైనవి, మరొకటి ధర్మానికి అనుగుణమైనవి. స్వార్థ కోరికలు మనస్సును బంధిస్తాయి. ధర్మ కోరికలు మనిషిని ఎదుగుదలకు దారి తీస్తాయి. అందుకే మన కోరికల మూలాన్ని పరిశీలించాలి: “ఇది నాకు మాత్రమే లాభమా? లేక సమష్టికి మేలు చేసే దానా?” అని ప్రశ్నించాలి.
బాధ గురించి గీత ఇచ్చే ఉపదేశం అత్యంత ప్రగాఢమైనది. బాధకు ప్రధాన కారణం అనుబంధం. మనం వ్యక్తులు, వస్తువులు, పరిస్థితులతో అతిగా మమకారం పెంచుకుంటాం. అవి మారితే లేదా దూరమైతే మనసు విరిగిపోతుంది. మార్పు ఈ జగత్తు యొక్క స్వభావం. శరీరం మారుతుంది, స్థితి మారుతుంది, సంబంధాలు మారుతాయని గీత చెబుతుంది. మార్పు తప్పనిసరి అని అంగీకరించినప్పుడు బాధ తగ్గుతుంది.
శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునికి చెప్పిన ఒక గొప్ప సూత్రం సమత్వ భావం. సుఖం వచ్చినా, దుఃఖం వచ్చినా ఒకే విధంగా స్వీకరించగల మనస్సు సాధన చేయాలి. ఇది భావరహితత కాదు, స్థిరత్వం. సమత్వం కలిగినవాడు జీవితంలో తడబడడు. విజయం వచ్చినప్పుడు అతిగా ఎగరడు, అపజయం వచ్చినప్పుడు కుంగిపోడు. ఈ సమతా దృష్టి బాధను బలహీనపరుస్తుంది.
భయం గురించి గీత లోతైన వివరణ ఇస్తుంది. భయం ప్రధానంగా “నేను” అనే భావానికి సంబంధించినది. నేను శరీరమేనని భావించినప్పుడు మరణ భయం ఉంటుంది. నేను సంపాదించినదే నా బలం అనుకుంటే కోల్పోయే భయం ఉంటుంది. కానీ గీత బోధన ప్రకారం మన అసలు స్వరూపం ఆత్మ. ఆత్మ జననం లేదు, మరణం లేదు, నాశనం లేదు. ఈ జ్ఞానం బలంగా స్థిరపడితే భయం కరిగిపోతుంది.
భయం తగ్గడానికి గీత సూచించే మరో మార్గం కర్తవ్య సాధన. మనిషి తన కర్తవ్యంపై దృష్టి పెట్టాలి, ఫలితంపై కాదు. ఫలితం మన చేతిలో లేదని అర్థం చేసుకున్నప్పుడు భయం తగ్గుతుంది. ఎందుకంటే భయం ఎక్కువగా ఫలిత అనిశ్చితి వల్లే కలుగుతుంది. “నేను నా వంతు కృషి చేస్తాను, ఫలితం దైవాధీనం” అనే దృక్పథం మనస్సుకు ధైర్యం ఇస్తుంది.
కోరికలు, బాధ, భయం నుండి బయటపడటానికి గీత జ్ఞాన యోగం, కర్మ యోగం, భక్తి యోగం అనే మూడు ప్రధాన మార్గాలను చూపిస్తుంది.
జ్ఞాన యోగం అంటే స్వరూపాన్ని తెలుసుకోవడం. “నేను ఎవరు?” అనే ప్రశ్నకు లోతైన సమాధానం వెతకడం. శరీరం, మనస్సు, భావాలు ఇవన్నీ మారేవి. కానీ వీటిని గమనించే చైతన్యం మాత్రం స్థిరం. ఆ చైతన్యమే ఆత్మ. ఈ జ్ఞానం వచ్చినప్పుడు బాహ్య సంఘటనల ప్రభావం తగ్గుతుంది.
కర్మ యోగం అంటే నిష్కామ కర్మ. ఫలిత ఆశ లేకుండా కర్తవ్యాన్ని చేయడం. ఇది కోరికలను శుద్ధి చేస్తుంది. మనం పని చేస్తాం కానీ ఫలితాన్ని పట్టించుకోకుండా చేయడం ద్వారా మనస్సు స్వచ్ఛమవుతుంది. ఈ విధానం బాధను తగ్గిస్తుంది, ఎందుకంటే నిరాశకు కారణమైన ఆశలు తగ్గుతాయి.
భక్తి యోగం అంటే సమర్పణ భావం. ప్రతి కార్యాన్ని దైవానికి అర్పించడం. “నేను చేయడం లేదు, నన్ను ద్వారా జరుగుతోంది” అనే భావం పెంపొందితే అహంకారం తగ్గుతుంది. అహంకారం తగ్గితే కోరికలు కూడా తగ్గుతాయి. భక్తి మనస్సుకు భద్రతా భావాన్ని ఇస్తుంది. దైవ విశ్వాసం ఉన్నవాడు భయానికి లోనుకాడు.
గీత మనస్సు నియంత్రణకు సాధనలను కూడా సూచిస్తుంది. నియమిత ధ్యానం, ఇంద్రియ నియమనం, సాత్విక ఆహారం, సత్సంగం. ఇవి మనస్సును స్థిరం చేస్తాయి. అస్థిరమైన మనస్సే కోరికలకు, భయాలకు వేదిక. స్థిరమైన మనస్సు వాటిని గమనిస్తుంది కానీ వాటికి బానిస కాలేదు.
అలాగే గీత ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని చెబుతుంది. బాహ్య ప్రపంచాన్ని మార్చే కంటే అంతర్గత దృష్టిని మార్చడం శ్రేష్ఠం. పరిస్థితులు ఎప్పటికీ సంపూర్ణంగా మన అనుకూలంగా ఉండవు. కానీ దృష్టికోణం మారితే అనుభవం మారుతుంది. ఇది విముక్తికి మొదటి అడుగు.
సారాంశంగా, కోరికల నుండి బయటపడటానికి వివేకం అవసరం. బాధ నుండి బయటపడటానికి సమత్వం అవసరం. భయం నుండి బయటపడటానికి ఆత్మజ్ఞానం మరియు దైవ విశ్వాసం అవసరం. ఈ మూడు కలిసినప్పుడు మనిషి అంతరంగ స్వేచ్ఛను అనుభవిస్తాడు. భగవద్గీత చూపించే మార్గం ఏమిటంటే పారిపోవడం కాదు. పరివర్తనం, జీవితం మధ్యలోనే విముక్తిని పొందే మార్గం.
0 కామెంట్లు