మరణం తరువాత ఏమవుతుంది?

మరణం అనేది మనుష్య జీవితం లో అత్యంత గంభీరమైన ప్రశ్న. “మరణం తరువాత ఏమవుతుంది?” అనే సందేహం ప్రతి మనసులో ఏదో ఒక సమయంలో ఉత్పన్నమవుతుంది. భగవద్గీత ఈ ప్రశ్నకు లోతైన ఆధ్యాత్మిక సమాధానాన్ని అందిస్తుంది. భగవద్గీత ప్రకారం మరణం అంతం కాదు, అది ఒక మార్పు, ఒక మార్గమధ్య స్థితి, ఒక దేహ మార్పు మాత్రమే. ఈ భావనను అర్థం చేసుకుంటే జీవితం మీద మన దృష్టి పూర్తిగా మారుతుంది.

భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునికి చెప్పిన ప్రధాన సూత్రం లో ఒక్కటి “ఆత్మ నిత్యమైనది, శరీరం అనిత్యమైనది.” మనం సాధారణంగా మన శరీరాన్ని “నేను” అని భావిస్తాం. కానీ భగవద్గీత ప్రకారం మన అసలు స్వరూపం శరీరం కాదు, అది ఆత్మ. శరీరం మారుతుంది, వృద్ధాప్యం చెందుతుంది, చివరికి నశిస్తుంది. కానీ ఆత్మకు జననం లేదు, మరణం లేదు, అది ఎప్పటికీ ఉండే చైతన్యం.

భగవద్గీతలో ఒక గొప్ప ఉపమానం ఉంది. మనిషి పాత బట్టలు తీసేసి కొత్త బట్టలు వేసుకున్నట్లే, ఆత్మ పాత శరీరాన్ని విడిచి కొత్త శరీరాన్ని స్వీకరిస్తుంది. ఇది మరణాన్ని భయంకరమైన సంఘటనగా కాకుండా సహజమైన మార్పుగా చూపిస్తుంది. అంటే మరణం అనేది జీవితం ముగిసినట్లు కాదు, అది ఒక దశ పూర్తై మరో దశ మొదలైనట్లుగా భావించాలి.

మరణం తరువాత ఏమవుతుందో అర్థం చేసుకోవాలంటే కర్మ సిద్ధాంతం తెలుసుకోవాలి. భగవద్గీత ప్రకారం ప్రతి వ్యక్తి తన కర్మల ఫలితాలను అనుభవిస్తాడు. మన ఆలోచనలు, మాటలు, కార్యాలు మొదలగునవి కర్మలే. మంచి కర్మలు శుభ ఫలితాలకు దారి తీస్తాయి, చెడు కర్మలు దుఃఖ ఫలితాలకు దారి తీస్తాయి. శరీరం మరణించిన తరువాత కూడా కర్మల ప్రభావం ముగియదు. ఆ కర్మల ఆధారంగా ఆత్మకు తదుపరి గమ్యం నిర్ణయించబడుతుంది.

శ్రీకృష్ణుడు చెబుతున్నట్లు, మరణ సమయంలో మన మనసు ఏ భావంతో ఉంటుందో, అది ఆత్మ తదుపరి ప్రయాణంపై ప్రభావం చూపుతుంది. మనసు ఎక్కడ మునిగిపోయి ఉందో, దానిని బట్టి ఆత్మ దిశ నిర్ణయమవుతుంది. అందుకే జీవితం మొత్తం ఎలా జీవించామో, ఏమి ధ్యానించామో, ఏ లక్ష్యంతో బ్రతికామో కూడా ఇవన్నీ కీలకం.

భగవద్గీతలో సత్త్వ, రజస, తమస మూడు గుణాలు గురించి చెప్పబడింది. మన జీవన విధానం, మనసు స్వభావం ఈ మూడు గుణాల మిశ్రమం. సత్త్వ గుణం ఎక్కువగా ఉన్నవారు శాంతి, జ్ఞానం, ధర్మం వైపు ఉంటారు. రజస గుణం ఉన్నవారు క్రియాశీలకులు, ఆశలతో నిండినవారు. తమస గుణం ఉన్నవారు అలసత్వం, అవిద్య, అయోమయం వైపు ఉంటారు. మరణం తరువాత ఆత్మ ప్రయాణం కూడా ఈ గుణాల ప్రభావంతో ఉంటుంది.

సత్త్వ గుణం అధికంగా ఉన్న జీవి ఉన్నత స్థితులకు చేరుతాడు. రజస గుణం అధికంగా ఉన్నవాడు మానవ జన్మలలో తిరిగి జన్మిస్తాడు. తమస గుణం అధికంగా ఉన్నవాడు తక్కువ చైతన్య స్థితులకు దిగజారే అవకాశముంది. అంటే మన జీవన గుణమే మన మరణానంతర గమ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.

భగవద్గీతలో మరొక ఉన్నతమైన మార్గం కూడా చెప్పబడింది. అదే మోక్షం. ఇది జనన మరణ చక్రం నుండి పూర్తిగా విముక్తి పొందే స్థితి. ఆత్మ తన అసలు దైవ స్వరూపాన్ని గ్రహించినప్పుడు, పరమాత్మతో ఏకత్వాన్ని పొందినప్పుడు, తిరిగి జన్మ అవసరం ఉండదు. దీనినే మోక్షం అంటారు. ఇది భయరహిత స్థితి, శాశ్వత ఆనంద స్థితి.

మోక్షాన్ని పొందడానికి భగవద్గీత మూడు ప్రధాన మార్గాలను సూచిస్తుంది. అవి జ్ఞానయోగం, భక్తియోగం, కర్మయోగం. జ్ఞానయోగం ద్వారా ఆత్మ స్వరూపాన్ని తెలుసుకోవడం. భక్తియోగం ద్వారా దైవాన్ని ప్రేమతో ఆరాధించడం. కర్మయోగం ద్వారా ఫలాపేక్ష లేకుండా కర్తవ్యాన్ని చేయడం. ఈ మార్గాలలో ఏదైనా నిజాయితీగా ఆచరిస్తే ఆత్మ శుద్ధి చెందుతుంది.

భగవద్గీత ప్రకారం మరణం కు భయపడాల్సిన విషయం కాదు. అది సహజ ధర్మం. పుట్టినవాడు తప్పకుండా మరణిస్తాడు, మరణించినవాడు మళ్లీ పుడతాడు. ఇది సృష్టి చక్రం. ఈ సత్యాన్ని అర్థం చేసుకున్నవాడు దుఃఖంలో మునిగిపోడు. అర్జునుడు యుద్ధంలో తన బంధువులు మరణిస్తారనే బాధతో కృంగిపోయినప్పుడు, శ్రీకృష్ణుడు ఈ ఆత్మ తత్వాన్ని వివరించి అతనికి ధైర్యం ఇచ్చాడు.

మరణం తరువాత ఆత్మ తన కర్మల ఆధారంగా మరో దేహాన్ని పొందుతుంది. కానీ మనిషికి ఉన్న ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, అతనికి విచక్షణ ఉంది. అతను తన జీవితం ఎలా గడపాలో ఎంచుకోగలడు. ధర్మమార్గంలో నడిస్తే, ఆత్మను శుద్ధి చేస్తే, దైవస్మరణలో జీవిస్తే, అతని మరణానంతర ప్రయాణం ఉన్నతమవుతుంది.

భగవద్గీత బోధనం ప్రకారం మనం ప్రతిరోజూ జీవించేది కూడా ఒక చిన్న మరణంలాంటిదే. నిద్రపోతే ప్రపంచాన్ని మర్చిపోతాం; మళ్లీ లేస్తే కొత్త రోజు మొదలవుతుంది. అలాగే మరణం కూడా ఒక పెద్ద మార్పు కలిగి ఉంది. అదే ఒక దశ ముగిసి మరో దశ మొదలవుతుంది.

ముగింపుగా చెప్పాలంటే, భగవద్గీత దృష్టిలో మరణం అనేది అంతం కాదు, మార్పు. శరీరం నశిస్తుంది, ఆత్మ కొనసాగుతుంది. కర్మలు వెంట వస్తాయి. గుణాలు ప్రభావితం చేస్తాయి. ధ్యానం దిశను నిర్ణయిస్తుంది. జ్ఞానం విముక్తి ఇస్తుంది. భయం తొలగి ధర్మబద్ధ జీవితం మొదలవుతుంది. మరణాన్ని అర్థం చేసుకున్నవాడు జీవితాన్ని సార్థకం చేసుకోగలడు.