జపం మరియు తపస్సు మధ్య తేడా ఏమిటి?
భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు కర్మ, భక్తి, జ్ఞానం, యోగం వంటి సాధన మార్గాలను వివరిస్తూ జపం, తపస్సు వంటి ఆచరణలను కూడా ప్రత్యేకంగా చెప్పాడు. ఆయన బోధన ప్రకారం ఈ రెండు సాధనలు పరస్పరం పూరకంగా పని చేస్తాయి. ఒకటి మనస్సు స్థాయిలో పని చేస్తే, మరొకటి మన మొత్తం జీవన విధానాన్ని మారుస్తుంది.
నేటి వేగంగా పరిగెత్తే జీవితంలో చాలామంది "ఆధ్యాత్మికత అంటే కష్టమైన విషయం, మనకు సాధ్యం కాదు" అని తప్పుగా భావిస్తున్నారు. కానీ జపం మరియు తపస్సు గురించి సరిగ్గా అర్థం చేసుకుంటే, ఇవి రోజువారీ జీవితంలోనే సాధ్యమయ్యే, సులభంగా ఆచరించగలిగే మార్గాలు అని తెలుస్తుంది. ఈ వ్యాసంలో భగవద్గీత దృష్టిలో జపం మరియు తపస్సు మధ్య తేడాను లోతుగా, సాధారణ భాషలో అర్థం చేసుకుందాం.
జపం అంటే ఏమిటి?
జపం అంటే ఒక దైవనామం, మంత్రం లేదా పవిత్రమైన పదాన్ని పదే పదే ఉచ్చరించడం లేదా మనస్సులో నిరంతరం ధ్యానించడం. ఇది శబ్ద రూపంలో పైకి చెప్పవచ్చు, లేదా పూర్తిగా మనసులో మాత్రమే జరిగే మానసిక రూపంలో కూడా ఉండవచ్చు. జపం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే, చంచలంగా తిరిగే మనస్సును ఒకే దిశగా కేంద్రీకరించడం.
మనిషి మనస్సు ఒక క్షణమైనా ఆగదు. ఆఫీస్ గురించి, ఇంటి గురించి, గత సంఘటనల గురించి, రేపటి భయాల గురించి, ఇలా అనేక దిశల్లో పరిగెడుతూనే ఉంటుంది. ఈ చంచలత్వమే మనిషికి మానసిక అలసట, ఆందోళన, నిరాశ కలిగిస్తుంది. జపం ఆ చంచలత్వాన్ని తగ్గించే సాధనం. ఒక నిర్దిష్టమైన నామాన్ని లేదా మంత్రాన్ని పదే పదే స్మరించడం వల్ల మనస్సు మెల్లగా ఆ ఒక్క దిశగా నిలబడటం నేర్చుకుంటుంది. భగవద్గీతలో భగవంతుని స్మరణను అత్యంత గొప్ప యజ్ఞంగా పేర్కొంటారు.
జపం గురించి అర్థం చేసుకోవలసిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఇందులో ముఖ్యమైనది సంఖ్య కాదు, నిబద్ధత. "నేను రోజూ వెయ్యి సార్లు చేశాను" అని లెక్కపెట్టుకోవడం కంటే, "ప్రతి స్మరణలో నా మనస్సు పూర్తిగా దైవ భావనతో నిండి ఉందా?" అని చూసుకోవడం ముఖ్యం. మనస్సు దైవంపై నిలిచినప్పుడే జపం సంపూర్ణంగా ఫలిస్తుంది. దైవనామ స్మరణ ద్వారా మనస్సులో భక్తి పెరుగుతుంది, చంచలత్వం తగ్గుతుంది, ఒక రకమైన ప్రశాంతత అనుభవమవుతుంది. జపం సాధారణంగా సులభమైన సాధన కాబట్టి ఎక్కడైనా, ఎప్పుడైనా, ప్రయాణంలో, పని మధ్యలో, రాత్రి నిద్రకు ముందు చేయవచ్చు.
తపస్సు అంటే ఏమిటి?
తపస్సు అనే పదం వినగానే చాలామంది మనస్సులో అడవిలో కూర్చున్న ముని చిత్రం వస్తుంది. "అది మన వల్ల కాదు, అది సాధువులకు మాత్రమే సాధ్యం" అని సామాన్య మనిషి అనుకుంటాడు. కానీ భగవద్గీత ప్రకారం తపస్సుకు అంత కఠినమైన అర్థం లేదు. తపస్సు అనేది కేవలం అడవిలోకి వెళ్లి మండుటెండలో నిలబడి చేయాల్సిన అవసరం లేదు.
భగవద్గీత ప్రకారం తపస్సు అనేది మూడు స్థాయిలలో జరుగుతుంది. శరీరం, వాక్కు, మనస్సు. ఈ మూడింటిలో నియమబద్ధమైన జీవనం గడపడమే నిజమైన తపస్సు. ఉదాహరణకు, ఒక్క రోజైనా మన మాటలను గమనిస్తే తెలుస్తుంది. అనవసరంగా ఎంత మాట్లాడుతున్నామో, ఇతరులను మనసులో ఎంత నిందిస్తున్నామో, నిజం చెప్పడం వల్ల ఇబ్బంది పడతామని ఎక్కడ తప్పించుకుంటున్నామో. ఈ లోపాలను సరిచేసుకోవడం, నియంత్రణ పెంచుకోవడమే తపస్సు.
శారీరక తపస్సు అంటే శరీరాన్ని పవిత్రంగా ఉంచడం, పెద్దలను గౌరవించడం, ఆహారంలో నియంత్రణ పాటించడం, హింస చేయకపోవడం.
వాచిక తపస్సు అంటే సత్యమైన మాట మాట్లాడడం, మృదువుగా మాట్లాడడం, అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే మాట్లాడడం.
మానసిక తపస్సు అంటే మనస్సులో శాంతి, దయ, స్వచ్ఛత, స్థిరత్వం పెంపొందించుకోవడం. కోపాన్ని నియంత్రించుకోవడం, ఇతరులపై అసూయ పడకపోవడం, మనసులో పరిశుద్ధతను కాపాడుకోవడం.
ఈ మూడు కలిసినప్పుడే తపస్సు సంపూర్ణమవుతుంది.
జపం మరియు తపస్సు మధ్య ప్రధాన తేడా
ఈ రెండింటి మధ్య అత్యంత ముఖ్యమైన తేడా, వాటి పని చేసే తీరులో ఉంది.
జపం ఒక నిర్దిష్ట మంత్రాన్ని లేదా నామాన్ని పునరావృతం చేయడంపై ఆధారపడుతుంది. ఇది ప్రధానంగా మనస్సు స్థాయిలో పనిచేస్తుంది. భక్తి మరియు ధ్యానం దీని కేంద్రం. అంటే జపం "లోపలి నుండి బయటకు" వెళ్ళే ప్రక్రియ. మనస్సులో మార్పు వస్తుంది, అది మెల్లగా బాహ్య జీవితాన్ని కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది.
తపస్సు మాత్రం జీవనశైలిలో మార్పు తీసుకు వచ్చే ప్రక్రియ. అది కేవలం ఒక పని కాదు, అది ఒక నియమబద్ధమైన జీవన విధానం. తపస్సు "బయటి నుండి లోపలికి" వెళ్ళే ప్రక్రియ. మన ప్రవర్తన మారుతుంది, అలవాట్లు మారుతాయి, అది క్రమంగా మనస్సును కూడా శుద్ధి చేస్తుంది.
జపం మనస్సును దైవ స్మరణలో నిలబెడితే, తపస్సు మన జీవన విధానాన్నే పవిత్రంగా మారుస్తుంది.
మరొక ముఖ్యమైన తేడా ఏమిటంటే, జపం సులభంగా ఎవరైనా మొదలు పెట్టగల సాధన. ప్రత్యేక అర్హతలు, అనుభవం అవసరం లేదు. మనసులో భక్తి ఉంటే చాలు. తపస్సు మాత్రం కొంచెం క్రమశిక్షణ కోరుతుంది. ఆహారంలో, నిద్రలో, మాటలో, ప్రవర్తనలో నియంత్రణ అవసరం. అందుకే తపస్సు కొంచెం కఠినంగా అనిపిస్తుంది.
అయితే భగవద్గీత స్పష్టంగా 'శరీరాన్ని హింసించే అతిశయమైన తపస్సు సాత్వికం కాదు. సమతుల్యమైన నియమ జీవనమే నిజమైన తపస్సు' అని చెప్తుంది .
ఫలితాల పరంగా తేడా
జపం మరియు తపస్సు రెండూ మంచివే అయినా, వాటి ఫలితాలు వేరు వేరు స్థాయిలలో కనిపిస్తాయి. జపం ముఖ్యంగా మనస్సు స్థాయిలో మార్పు తీసుకొస్తుంది. రోజూ జపం చేసే వ్యక్తికి మెల్లగా మనస్సు ప్రశాంతంగా మారుతుంది. ఆందోళన తగ్గుతుంది. చిన్న చిన్న విషయాలకు కోపం రాకుండా మనస్సు స్థిరంగా ఉంటుంది. దైవంపై నమ్మకం బలపడుతుంది. "ఏమి జరిగినా భగవంతుడు చూస్తున్నాడు" అనే విశ్వాసం వస్తుంది. ఇది మనిషికి ఎంతో బలాన్ని ఇస్తుంది.
తపస్సు ఫలితాలు మాత్రం మనస్సుకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా మొత్తం వ్యక్తిత్వాన్ని మారుస్తాయి. తపస్సు ఆచరించే వ్యక్తి యొక్క అలవాట్లు మారుతాయి. ఇంద్రియ నియంత్రణ అలవడుతుంది. సహనం పెరుగుతుంది. కష్టాలు వచ్చినప్పుడు కూడా తట్టుకోగలిగే శక్తి వస్తుంది. తపస్సు అంతర్గత పటిష్టతను పెంచుతుంది. అందువల్ల జపం అంతర్గత ధ్యాన శక్తిని పెంచితే, తపస్సు ఆచరణలో స్థిరత్వాన్ని తెస్తుంది.
ఈ రెండింటి ఫలితాలు ఒకదానికొకటి పూరకంగా ఉంటాయి. జపం వల్ల మనస్సు ప్రశాంతంగా మారిన మనిషికి తపస్సు ఆచరించడం సులభమవుతుంది. తపస్సు వల్ల ఇంద్రియ నియంత్రణ వచ్చిన మనిషికి జపంలో ఏకాగ్రత పెరుగుతుంది. ఇలా రెండూ కలిసి పని చేసినప్పుడు సాధకుడు చాలా వేగంగా ఆధ్యాత్మికంగా ఎదుగుతాడు.
భగవద్గీత ఇచ్చే ముఖ్యమైన హెచ్చరిక
భగవద్గీత ఒక అత్యంత ముఖ్యమైన సందేశం ఇస్తుంది. ఏ సాధన చేసినా అది అహంకారంతో కాకుండా సమర్పణ భావంతో చేయాలి. ఇది చాలా లోతైన అంశం. "నేను జపం చేస్తున్నాను, నేను తపస్సు చేస్తున్నాను" అనే గర్వం వస్తే, ఆ సాధన దాని ఉద్దేశ్యాన్ని కోల్పోతుంది.
జపం చేసి "నేను చాలా గొప్ప భక్తుడిని" అనుకుంటే అది ఫలించదు. తపస్సు చేసి ఇతరులను "వారు పాపులు, నేను పుణ్యాత్ముడిని" అని చులకనగా చూసినా అది సాత్వికం కాదు. సాత్విక జపం మరియు సాత్విక తపస్సు రెండూ వినయంతో, నిష్కామంగా, దైవార్పణ భావంతో చేయాలి. "నా సాధన ఫలాన్ని నేను అనుభవించాలి" అని కోరుకోకుండా, ఆ ఫలాన్ని భగవంతునికే అర్పిస్తూ చేసినప్పుడు సాధన నిజంగా పవిత్రమవుతుంది.
ఈ విషయంలో భగవద్గీత చాలా స్పష్టంగా మూడు రకాల తపస్సులను వేరు చేస్తుంది. సాత్విక తపస్సు, రాజసిక తపస్సు, తామసిక తపస్సు. మంచి ఫలితాన్ని ఆశించకుండా, చేయాలనే నిబద్ధతతో చేసేది సాత్విక తపస్సు. పేరు, గౌరవం పొందడానికి, చూపించుకోవడానికి చేసేది రాజసిక తపస్సు. మూర్ఖంగా శరీరాన్ని హింసిస్తూ చేసేది తామసిక తపస్సు. మనం ఆచరించేది ఏ రకంగా ఉందో మనకు మనం నిజాయితీగా అడిగి చూసుకోవాలి.
ఆధునిక జీవితంలో జపం మరియు తపస్సు ఆచరణ
నేటి బిజీ జీవితంలో "మాకు సమయమే లేదు, సాధన ఎలా చేయాలి?" అని చాలామంది అంటారు. ఇది నిజమైన సమస్యే. కానీ జపం మరియు తపస్సు రెండింటినీ రోజువారీ జీవితంలో ఏకీభవింపజేయవచ్చు. దానికి ప్రత్యేకంగా సమయం కేటాయించాల్సిన అవసరమైనా ఉంటుంది, కానీ అది అంత కష్టమేమీ కాదు.
జపానికి రోజూ ఒక చిన్న సమయం కేటాయించడం వల్ల మనస్సుకు అద్భుతమైన విశ్రాంతి లభిస్తుంది. ఉదయం లేచినప్పుడు, రాత్రి నిద్రకు ముందు, లేదా ప్రయాణంలో ఇలాంటి సమయంలో మనసులో భగవంతుని స్మరణ చేయవచ్చు. ఫోన్ పక్కన పెట్టి, టీవీ ఆపి, కొంచెం సేపు నిశ్శబ్దంగా కూర్చుని జపం చేయడం మొదలు పెట్టవచ్చు. మెల్లగా ఆ అలవాటు మనస్సును ప్రశాంతంగా మారుస్తుంది.
తపస్సు కోసం అడవికి వెళ్ళాల్సిన పనిలేదు. మన దైనందిన జీవితమే తపస్సు క్షేత్రం. ఆహారంలో నియంత్రణ పాటించడం, అనవసరంగా మాట్లాడకపోవడం, కోపాన్ని అదుపులో పెట్టుకోవడం, ఇతరుల గురించి చెడు మాట్లాడకుండా ఉండటం మొదలగునవి తపస్సు రూపాలే. ఇవి మన రోజువారీ పరిస్థితులలోనే సాధ్యమయ్యే సాధనలు. ఈ చిన్న చిన్న నియంత్రణలు క్రమంగా వ్యక్తిత్వాన్ని మారుస్తాయి. మన చుట్టూ ఉన్న వారితో సంబంధాలు మెరుగవుతాయి, జీవితంలో సంతృప్తి పెరుగుతుంది.
జపం తపస్సుకు మెట్టు, తపస్సు జపానికి పునాది
జపం మరియు తపస్సు వేర్వేరు సాధనలు అయినప్పటికీ, ఇవి పరస్పరం ఒకదానికొకటి సహాయపడతాయి. ఈ అనుసంధానాన్ని అర్థం చేసుకున్నప్పుడు రెండింటినీ కలిపి ఆచరించడం సులభమవుతుంది.
జపం ద్వారా మనస్సు స్థిరంగా, ప్రశాంతంగా మారినప్పుడు, తపస్సు ఆచరించడం చాలా సులభమవుతుంది. ఎందుకంటే తపస్సు యొక్క అతి పెద్ద అడ్డంకి మనస్సు చంచలత్వం. "ఈ రోజు ఆహారంలో నియంత్రణ పాటిస్తాను" అని నిర్ణయించుకున్నా, మనస్సు చంచలంగా ఉంటే ఆ నిర్ణయం మెల్లగా విచ్ఛిన్నమవుతుంది. జపం మనస్సుకు స్థిరత్వం ఇస్తుంది, అందువల్ల తపస్సు సులభంగా నిలబడుతుంది.
అలాగే తపస్సు ద్వారా ఇంద్రియ నియంత్రణ వచ్చినప్పుడు, జపంలో ఏకాగ్రత అద్భుతంగా పెరుగుతుంది. ఇంద్రియాలు చెదురుమదురుగా తిరుగుతున్నప్పుడు మనస్సు ఒకే దిశలో నిలబడడం కష్టం. తపస్సు వల్ల ఇంద్రియాలు అదుపులో ఉంటే, జపంలో మనస్సు మరింత లోతుగా నిమగ్నమవుతుంది. అందువల్ల ఈ జపం మరియు తపస్సు రెండు సాధనలు ఒకటి మరొకటికి మెట్టు వంటివి. ఒకటి లేకుండా రెండవది సంపూర్ణంగా ఫలించదు.
ముగింపు
మొత్తానికి చూస్తే, జపం అనేది దైవనామ స్మరణ ద్వారా మనస్సును పవిత్రం చేసే అంతరంగిక మార్గం. తపస్సు అనేది నియమబద్ధమైన జీవన విధానం ద్వారా మొత్తం వ్యక్తిత్వాన్ని శుద్ధి చేసే ఆచరణ మార్గం. జపం మనసుకు దైవాన్ని చేరువ చేస్తే, తపస్సు మన జీవనాన్నే దైవానికి అర్పణగా మారుస్తుంది.
భగవద్గీత బోధన ప్రకారం ఈ రెండు సాధనలూ సమతుల్యంగా, వినయంగా, సమర్పణ భావంతో ఆచరించినప్పుడు జీవితం ఆధ్యాత్మికంగా పరిపక్వమవుతుంది. రెండూ కలిసి నడిచినప్పుడు, ఒకటి లోపలి నుండి మనస్సును, మరొకటి బయటి జీవనాన్ని సాధన సంపూర్ణమవుతుంది.
ఈ రెండింటినీ ఆచరించడానికి మనం మహా యోగి కావాల్సిన అవసరం లేదు. సామాన్య జీవితంలో ఉన్న ప్రతి మనిషీ ఈ రెండు సాధనలను మెల్లగా మొదలు పెట్టవచ్చు. రోజూ కొంచెం జపం, జీవితంలో కొంచెం నియంత్రణ, ఈ చిన్న అడుగులే క్రమంగా గొప్ప మార్పులు తీసుకొస్తాయి. ఆ మార్పు మనలో మొదలై, మన కుటుంబంలోకి, సమాజంలోకి వ్యాపిస్తుంది. ఇదే భగవద్గీత మనకు చూపించే జీవన పద్ధతి.
|| శ్రీ కృష్ణార్పణమస్తు ||
0 కామెంట్లు