శ్రీమద్భగవద్గీత 1వ అధ్యాయం, 8 మరియు 9 శ్లోకాలు, అర్థాలు, వివరణ
కృపశ్చ సమితింజయః |
అశ్వత్థామా వికర్ణశ్చ
సౌమదత్తిస్తదైవ చ ||
పదాలు - అర్థాలు
- భవాన్ =: సాక్షాత్తు మీరే (గురువైన ద్రోణాచార్యుల వారు).
- భీష్మః = భీష్మ పితామహుడు (కౌరవ సేనకు ప్రధాన సేనాపతి).
- చ = మరియు.
- కర్ణః = కర్ణుడు (అంగ దేశాధిపతి, మహా దానవీరుడు, అద్భుత విలుకాడు).
- చ = మరియు.
- కృపః = కృపాచార్యులు (కౌరవ కుమారులకు చిన్నతనంలో విద్య నేర్పిన రాజగురువు, చిరంజీవి).
- సమితింజయః = యుద్ధములో ఎల్లప్పుడూ జయమును సాధించువాడు, ఓటెన్నడూ ఎరుగని వీరుడు.
- అశ్వత్థామా = అశ్వత్థామ (ద్రోణాచార్యుని కుమారుడు, మహా పరాక్రమశాలి, చిరంజీవి).
- వికర్ణః = వికర్ణుడు (ధృతరాష్ట్రుని కుమారులలో ఒకడైన ధర్మపరుడైన కౌరవ వీరుడు).
- చ = మరియు.
- సౌమదత్తిః = సోమదత్తుని కుమారుడైన భూరిశ్రవుడు.
- తదా ఏవ = ఆ విధముగనే, అట్లే.
- చ = మరియు.
మదర్థే త్యక్తజీవితాః |
నానాశస్త్రప్రహరణాః
సర్వే యుద్దవిశారదాః ||
పదాలు - అర్థాలు
- అన్యే = ఇతర, ఇంకా ఎంతోమంది.
- చ = మరియు.
- బహవః = చాలామంది, అనేక సంఖ్యలో ఉన్న.
- శూరాః = పరాక్రమవంతులు, ధైర్యశాలురైన వీరులు.
- మత్ ర్థే = నా కొరకు, నా ప్రాణ రక్షణ మరియు విజయం నిమిత్తం.
- త్యక్త జీవితాః = తమ ప్రాణాలను సైతం లెక్కచేయనివారు, ప్రాణత్యాగానికైనా సిద్ధపడినవారు.
- నానా = రకరకాలైన, వివిధ రకాలైన.
- శస్త్ర ప్రహరణాః = కత్తులు, ఈటెలు, విల్లులు వంటి ఆయుధాలను ధరించినవారు.
- సర్వే = అందరూ కూడా.
- యుద్ధ విశారదాః = యుద్ధవిద్యలో ఆరితేరినవారు, పోరాటంలో నైపుణ్యం మరియు అనుభవం గల నిపుణులు.
8 మరియు 9 శ్లోకాల సమగ్ర తాత్పర్యం
పాండవుల బలగం ఎంతటి శక్తివంతమైనదో గురువుకు వివరించిన దుర్యోధనుడు, తన వైపు ఉన్న సైన్యం కూడా ఏమాత్రం తీసిపోదని, తమ వైపు కూడా సాటిలేని మహారథులు ఉన్నారని నిరూపించడానికి ఈ శ్లోకాలలో తన పక్షాన ఉన్న ప్రముఖ యోధుల పేర్లను ఒక్కొక్కరిగా ప్రస్తావిస్తున్నాడు.
"ఓ గురువర్యా! మన పక్షాన సాక్షాత్తు మీరే ఉన్నారు : అలాగే మహావీరుడైన భీష్మ పితామహుడు, అంగ దేశాధిపతి అయిన కర్ణుడు, యుద్ధంలో ఎప్పుడూ ఓటెన్నడూ ఎరుగని కృపాచార్యులు మన వైపు ఉన్నారు." (8వ శ్లోకం)
"అంతేకాకుండా, మీ కుమారుడైన అశ్వత్థామ, ధర్మపరుడైన వికర్ణుడు, మరియు సోమదత్తుని కుమారుడైన భూరిశ్రవుడు (సౌమదత్తి) వంటి ఎంతోమంది ప్రముఖ యోధులు మనకు నాయకత్వం వహిస్తున్నారు." (8వ శ్లోకం కొనసాగింపు)
"వీరు మాత్రమే కాకుండా, నా కొరకు తమ ప్రాణాలను సైతం లెక్కచేయకుండా ప్రాణత్యాగానికి సిద్ధపడి వచ్చిన ఎంతోమంది ఇతర పరాక్రమవంతులు కూడా మన సైన్యంలో ఉన్నారు. వీరందరూ రకరకాల అస్త్రశస్త్రాలను ధరించినవారే కాక, యుద్ధవిద్యలో అపారమైన అనుభవం మరియు నైపుణ్యం గల నిపుణులు." (9వ శ్లోకం)
తాత్పర్యం యొక్క అంతరార్థం :
ఈ రెండు శ్లోకాలలో దుర్యోధనుడి మానసిక స్థితి పూర్తిగా మారిపోవడాన్ని మనం గమనించవచ్చు. మొదట్లో పాండవుల సైన్యాన్ని చూసి భయపడిన దుర్యోధనుడు, ఇప్పుడు తన వైపు ఉన్న అజేయులైన యోధులను లెక్కగట్టడం ద్వారా ఆత్మస్థైర్యాన్ని కూడగట్టుకుంటున్నాడు.
ప్రత్యేకించి భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు, అశ్వత్థామ, కర్ణుడు వంటి వారు సాధారణమైన యోధులు కాదు; వారిలో చిరంజీవులు ఉన్నారు, అస్త్రవిద్యలో అగ్రగణ్యులు ఉన్నారు, ఎవరికీ ఓడని వీరులు ఉన్నారు. ఇక "నా కొరకు ప్రాణాలను త్యాగం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు" అనడంలో దుర్యోధనుడి అహంభావం, తన వైపు ఉన్న బలగంపై అతనికి ఉన్న అతిగా నమ్మకం స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. యుద్ధం ప్రారంభం కాకముందే ఇరువైపుల ఉన్న అపారమైన మానవ వనరులను, అజేయ శక్తులను బేరీజు వేసుకుంటూ, కురుక్షేత్ర సంగ్రామం ఎంతటి భయంకరమైన రక్తపాతానికి దారి తీస్తుందో ఈ శ్లోకాలు ముందుగానే హెచ్చరిస్తాయి.