-
ఓం శ్రీ కృష్ణ పరమాత్మనే నమః
అథ ప్రథమోధ్యాయః
అర్జున విషాదయోగః-
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ ।ధర్మక్షేత్రే కురుక్షేత్రే
సమవేతా యుయుత్సవః ।
మామకాః పాండవాశ్చైవ
కిమకుర్వత సంజయ ।। 1-1 ।। -
సంజయ ఉవాచ ।
దృష్ట్వా తు పాండవానీకం
వ్యూఢం దుర్యోధనస్తదా ।
ఆచార్య ముపసంగమ్య
రాజా వచనమబ్రవీత్ ।। 1-2 ।। -
పశ్యైతాం పాండుపుత్రాణామ్
ఆచార్య మహతీం చమూమ్ ।
వ్యూఢాం ద్రుపదపుత్రేణ
తవ శిష్యేణ ధీమతా ।। 1-3 ।। -
అత్ర శూరా మహేష్వాసా
భీమార్జునసమా యుధి ।
యుయుధానో విరాటశ్చ
ద్రుపదశ్చ మహారథః ।। 4 ।। -
ధృష్టకేతుశ్చేకితానః
కాశిరాజశ్చ వీర్యవాన్ ।
పురుజిత్ కుంతిభోజశ్చ
శైబ్యశ్చ నరపుంగవః ।। 5 ।। -
యుధామన్యుశ్చ విక్రాంత
ఉత్తమౌజాశ్చ వీర్యవాన్ ।
సౌభద్రో ద్రౌపదేయాశ్చ
సర్వ ఏవ మహారథాః ।। 6 ।। -
అస్మాకం తు విశిష్టా యే
తాన్నిబోధ ద్విజోత్తమ ।
నాయకా మమ సైన్యస్య
సంజ్ఞార్థం తాన్ బ్రవీమి తే ।। 7 ।। -
భవాన్ భీష్మశ్చ కర్ణశ్చ
కృపశ్చ సమితింజయః ।
అశ్వత్థామా వికర్ణశ్చ
సౌమదత్తిస్తథైవ చ ।। 8 ।। -
అన్యే చ బహవః శూరా
మదర్థే త్యక్తజీవితాః ।
నానాశస్త్ర ప్రహరణాః
సర్వే యుద్ధవిశారదాః ।। 9 ।। -
అపర్యాప్తం తదస్మాకం
బలం భీష్మాభిరక్షితమ్।
పర్యాప్తం త్విదమేతేషాం
బలం భీమాభిరక్షితం ।। 10 ।। -
అయనేషు చ సర్వేషు
యథాభాగమవస్థితాః ।
భీష్మమేవాభిరక్షంతు
భవంతః సర్వ ఏవ హి ।। 11 ।। -
తస్య సంజనయన్ హర్షం
కురువృద్ధః పితామహః ।
సింహనాదం వినద్యోచ్చైః
శంఖం దధ్మౌ ప్రతాపవాన్ ।। 12 ।। -
తతః శంఖాశ్చ భేర్యశ్చ
పణవానకగోముఖాః ।
సహసైవాభ్యహన్యంత
స శబ్దస్తుములోఽభవత్ ।। 13 ।। -
తతః శ్వేతైర్హయైర్యుక్తే
మహతి స్యందనే స్థితౌ ।
మాధవః పాండవశ్చైవ
దివ్యౌ శంఖౌ ప్రదధ్మతుః ।। 14 ।। -
పాంచజన్యం హృషీకేశో
దేవదత్తం ధనంజయః ।
పౌండ్రం దధ్మౌ మహాశంఖం
భీమకర్మా వృకోదరః ।। 15 ।। -
అనంతవిజయం రాజా
కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః ।
నకులః సహదేవశ్చ
సుఘోషమణిపుష్పకౌ ।। 16 ।। -
కాశ్యశ్చ పరమేష్వాసః
శిఖండీ చ మహారథః ।
ధృష్టద్యుమ్నో విరాటశ్చ
సాత్యకిశ్చాపరాజితః ।। 17 ।। -
ద్రుపదో ద్రౌపదేయాశ్చ
సర్వశః పృథివీపతే ।
సౌభద్రశ్చ మహాబాహుః
శంఖాన్ దధ్ముః పృథక్ పృథక్ ।। 18 ।। -
స ఘోషో ధార్తరాష్ట్రాణాం
హృదయాని వ్యదారయత్ ।
నభశ్చ పృథివీం చైవ
తుములో వ్యనునాదయన్ ।। 19 ।। -
అథ వ్యవస్థితాన్ దృష్ట్వా
ధార్తరాష్ట్రాన్ కపిధ్వజః ।
ప్రవృత్తే శస్త్రసంపాతే
ధనురుద్యమ్య పాండవః ।। 20 ।। -
హృషీకేశం తదా వాక్యం
ఇదమాహ మహీపతే
అర్జున ఉవాచ ।
సేనయోరుభయోర్మధ్యే
రథం స్థాపయ మేఽచ్యుత ।। 21 ।। -
యావదేతాన్ నిరీక్షేఽహం
యోద్ధుకామానవస్థితాన్ ।
కైర్మయా సహ యోద్ధవ్యమ్
అస్మిన్ రణసముద్యమే ।। 22 ।। -
యోత్స్యమానానవేక్షేఽహం
య ఏతేఽత్ర సమాగతాః ।
ధార్తరాష్ట్రస్య దుర్బుద్ధేః
యుద్ధే ప్రియచికీర్షవః ।। 23 ।। -
సంజయ ఉవాచ ।
ఏవముక్తో హృషీకేశో
గుడాకేశేన భారత ।
సేనయోరుభయోర్మధ్యే
స్థాపయిత్వా రథోత్తమమ్ ।। 24 ।। -
భీష్మద్రోణప్రముఖతః
సర్వేషాం చ మహీక్షితామ్ ।
ఉవాచ పార్థ పశ్యైతాన్
సమవేతాన్ కురూనితి ।। 25 ।। -
తత్రాపశ్యత్ స్థితాన్ పార్థః
పితౄనథ పితామహాన్ ।
ఆచార్యాన్ మాతులాన్ భ్రాతౄన్
పుత్రాన్ పౌత్రాన్ సఖీంస్తథా ।। 26 ।। -
శ్వశురాన్ సుహృదశ్చైవ
సేనయోరుభయోరపి ।
తాన్ సమీక్ష్య స కౌంతేయః
సర్వాన్ బంధూనవస్థితాన్ ।। 27 ।। -
కృపయా పరయావిష్టో
విషీదన్నిదమబ్రవీత్ ।అర్జున ఉవాచ ।
దృష్ట్వేమం స్వజనం కృష్ణ
యుయుత్సుం సముపస్థితమ్ ।। 28 ।। -
సీదంతి మమ గాత్రాణి
ముఖం చ పరిశుష్యతి ।
వేపథుశ్చ శరీరే మే
రోమహర్షశ్చ జాయతే ।। 29 ।। -
గాండీవం స్రంసతే హస్తాత్
త్వక్చైవ పరిదహ్యతే ।
న చ శక్నోమ్యవస్థాతుం
భ్రమతీవ చ మే మనః ।। 30 ।। -
నిమిత్తాని చ పశ్యామి
విపరీతాని కేశవ ।
న చ శ్రేయోఽనుపశ్యామి
హత్వా స్వజనమాహవే ।। 31 ।। -
న కాంక్షే విజయం కృష్ణ
న చ రాజ్యం సుఖాని చ ।
కిం నో రాజ్యేన గోవింద
కిం భోగైర్జీవితేన వా ।। 32 ।। -
యేషామర్థే కాంక్షితం నో
రాజ్యం భోగాః సుఖాని చ ।
త ఇమేఽవస్థితా యుద్ధే
ప్రాణాంస్త్యక్త్వా ధనాని చ ।। 33 ।। -
ఆచార్యాః పితరః పుత్రా
స్తథైవ చ పితామహాః ।
మాతులాః శ్వశురాః పౌత్రాః
శ్యాలాః సంబంధిన స్తథా ।। 34 ।। -
ఏతాన్న హంతుమిచ్ఛామి
ఘ్నతోఽపి మధుసూదన ।
అపి త్రైలోక్యరాజ్యస్య
హేతోః కిం ను మహీకృతే ।। 35 ।। -
నిహత్య ధార్తరాష్ట్రాన్నః
కా ప్రీతిః స్యాజ్జనార్దన ।
పాపమేవాశ్రయేదస్మాన్
హత్వైతానాతతాయినః ।। 36 ।। -
తస్మాన్నార్హా వయం హంతుం
ధార్తరాష్ట్రాన్ స్వబాంధవాన్ ।
స్వజనం హి కథం హత్వా
సుఖినః స్యామ మాధవ ।। 37 ।। -
యద్యప్యేతే న పశ్యంతి
లోభోపహతచేతసః ।
కులక్షయకృతం దోషం
మిత్రద్రోహే చ పాతకమ్ ।। 38 ।। -
కథం న జ్ఞేయమస్మాభిః
పాపాదస్మాన్నివర్తితుమ్ ।
కులక్షయకృతం దోషం
ప్రపశ్యద్భిర్జనార్దన ।। 39 ।। -
కులక్షయే ప్రణశ్యంతి
కులధర్మాః సనాతనాః ।
ధర్మే నష్టే కులం కృత్స్నమ్
అధర్మోఽభిభవత్యుత ।। 40 ।। -
అధర్మాభిభవాత్ కృష్ణ
ప్రదుష్యంతి కులస్త్రియః ।
స్త్రీషు దుష్టాసు వార్ష్ణేయ
జాయతే వర్ణసంకరః ।। 41 ।। -
సంకరో నరకాయైవ
కులఘ్నానాం కులస్య చ ।
పతంతి పితరో హ్యేషాం
లుప్తపిండోదకక్రియాః ।। 42 ।। -
దోషైరేతైః కులఘ్నానాం
వర్ణసంకరకారకైః ।
ఉత్సాద్యంతే జాతిధర్మాః
కులధర్మాశ్చ శాశ్వతాః ।। 43 ।। -
ఉత్సన్నకులధర్మాణాం
మనుష్యాణాం జనార్దన ।
నరకేఽనియతం వాసో
భవతీత్యనుశుశ్రుమ ।। 44 ।। -
అహో బత మహత్పాపం
కర్తుం వ్యవసితా వయమ్ ।
యద్రాజ్యసుఖలోభేన
హంతుం స్వజనముద్యతాః ।। 45 ।। -
యది మామప్రతీకారమ్
అశస్త్రం శస్త్రపాణయః ।
ధార్తరాష్ట్రా రణే హన్యుః
తన్మే క్షేమతరం భవేత్ ।। 46 ।। -
సంజయ ఉవాచ ।
ఏవముక్త్వార్జునః సంఖ్యే
రథోపస్థ ఉపావిశత్ ।
విసృజ్య సశరం చాపం
శోకసంవిగ్నమానసః ।। 47 ।।
ఓం తత్సదితి
శ్రీ మద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు
బ్రహ్మ విద్యాలయం యోగశాస్త్రే
శ్రీకృష్ణార్జున సంవాదే
అర్జున విషాదయోగో నామ ప్రథమోఽధ్యాయః
-
-
-
అథ ద్వితీయోఽధ్యాయః – సాంఖ్యయోగః
-
సంజయ ఉవాచ |
తం తథా కృపయావిష్టమశ్రుపూర్ణాకులేక్షణమ్ |
విషీదంతమిదం వాక్యమువాచ మధుసూదనః ||1|| -
శ్రీభగవానువాచ |
కుతస్త్వా కశ్మలమిదం విషమే సముపస్థితమ్ |
అనార్యజుష్టమస్వర్గ్యమకీర్తికరమర్జున ||2|| - క్లైబ్యం మా స్మ గమః పార్థ నైతత్త్వయ్యుపపద్యతే |
క్షుద్రం హృదయదౌర్బల్యం త్యక్త్వోత్తిష్ఠ పరంతప ||3|| -
అర్జున ఉవాచ |
కథం భీష్మమహం సాంఖ్యే ద్రోణం చ మధుసూదన |
ఇషుభిః ప్రతియోత్స్యామి పూజార్హావరిసూదన ||4|| - గురూనహత్వా హి మహానుభావాన్ శ్రేయో భోక్తుం భైక్ష్యమపీహ లోకే |
హత్వార్థకామాంసు గురునిహైవ భుంజీయ భోగానఽరుధిరప్రదిగ్ధాన్ ||5|| - న చైతద్విద్మః కతరన్నో గరీయో యద్వా జయేమ యద్వా నో జయేయుః |
యానేవ హత్వా న జిజీవిషామస్తేఽవస్థితాః ప్రముఖే ధార్తరాష్ట్రాః ||6|| - కార్పణ్యదోషోపహతస్వభావః పృచ్ఛామి త్వాం ధర్మసంమూఢచేతాః |
యచ్ఛ్రేయః స్యాన్నిశ్చితం బ్రూహి తన్మే శిష్యస్తేఽహం శాధి మాం త్వాం ప్రపన్నమ్ ||7|| - న హి ప్రపశ్యామి మమాపనుద్యాద్యచ్ఛోకముచ్ఛోషణమింద్రియాణాం |
అవాప్య భూమావసపత్నమృద్ధం రాజ్యం సురాణామపి చాధిపత్యమ్ ||8|| -
సంజయ ఉవాచ |
ఏవముక్త్వా హృషీకేశం గుడాకేశః పరంతప |
న యోత్స్య ఇతి గోవిందముక్త్వా తూష్ణీం బభూవ హ ||9|| - తమువాచ హృష్ణీశః ప్రహసన్నివ భారత్ |
సేనయోరుభయోర్మధ్యే విషీదంతమిదం వచః ||10|| -
శ్రీభగవానువాచ |
అశోచ్యానన్వశోचస్త్వం ప్రజ్ఞావాదాంశ్చ భాషసే |
గతాసూనగతాసూంశ్చ నానుశోచంతి పండితాః ||11|| - న త్వేవాహం జాతు నాసం న త్వం నేమే జనాధిపాః |
న చైవ న భవిష్యామః సర్వే వయమతః పరమ్ ||12|| - దేహినోఽస్మిన్యథా దేహే కౌమారం యౌవనం జరా |
తథా దేహాంతరప్రాప్తిర్ధీరస్తత్ర న ముహ్యతి ||13|| - మాత్రాస్పర్శాస్తు కౌంతేయ శీతోష్ణసుఖదుఃఖదాః |
ఆగమాపాయినోఽనిత్యాస్తాంస్తితిక్షస్వ భారత్ ||14|| - యం హి న వ్యథయంత్యేతే పురుషం పురుషర్షభ |
సమదుఃఖసుఖం ధీరం సోఽమృతత్వాయ కల్పతే ||15|| - నాసతో విద్యతే భావో నాభావో విద్యతే సతః |
ఉభయోరపి దృష్టోఽంతస్త్వనయోస్తత్త్వదర్శిభిః ||16|| - అవినాశి తు తద్విద్ధి యేన సర్వమిదం తతమ్ |
వినాశమవ్యయస్యాస్య న కశ్చిత్కర్తుమఃర్హతి ||17|| - అంతవంత ఇమే దేహా నిత్యస్యోక్తాః శరీరిణః |
అనాశినోఽప్రమేయస్య తస్మాద్యుధ్యస్వ Bharat ||18|| - య ఏనం వేత్తి హంతారం యశ్చైనం మన్యతే హతమ్ |
ఉభౌ తౌ న విజానీతో నాయం హంతి న హన్యతే ||19|| - న జాయతే మ్రియతే వా కదాచిన్నాయం భూత్వా భవితా వా న భూయః |
అజో నిత్యః శాశ్వతోఽయం పురాణో న హన్యతే హన్యమానే శరీరే ||20|| - వేదావినాశినం నిత్యం య ఏనమజమవ్యయమ్ |
అథం స పురుషః పార్థ కం ఘాతయతి హంతి కమ్ ||21|| - వాసాంసి జీర్ణాని యథా విహాయ నవాని గృహ్ణాతి నరోఽపరాణి |
తథా శరీరాణి విహాయ జీర్ణాన్యన్యాని సంయాతి నవాని దేహీ ||22|| - నైనం ఛిందంతి శస్త్రాణి నైనం దహతి పావకః |
న చైనం క్లేదయంత్యాపో న శోషయతి మారుతః ||23|| - అచ్చేద్యోఽయమదాహ్యోఽయమక్లేద్యోఽశోష్య ఏవ చ |
నిత్యః సర్వగతః స్థాణురచలోఽయం సనాతనః ||24|| - అవ్యక్తోఽయమచింత్యోఽయమవికార్యోఽయముచ్యతే |
తస్మాదేవం విదిత్వైనం నానుశోచితుమఃర్హసి ||25|| - అథ చైనం నిత్యజాతం నిత్యం వా మన్యసే మృతమ్ |
తథాపి త్వం మహాబాహో నైవం శోచితుమఃర్హసి ||26|| - జాతస్య హి ధ్రువో మృత్యుర్ధ్రువం జన్మ మృతస్య చ |
తస్మాదపరిహార్యేఽర్థే న త్వం శోచితుమఃర్హసి ||27|| - అవ్యక్తాదీని భూతాని వ్యక్తమధ్యాని Bharat |
అవ్యక్తనిధనాన్యేవ తత్ర కా పరిదేవనా ||28|| - ఆశ్చర్యవత్పశ్యతి కశ్చిదెనమాశ్చర్యవద్వదతి తథైవ చాన్యః |
ఆశ్చర్యవచ్చైనమన్యః శృణోతి శ్రుత్వాప్యేనం వేద న చైవ కశ్చిత్ ||29|| - దేహీ నిత్యమవధ్యోఽయం దేహే సర్వస్య Bharat | తస్మాతం సర్వాణి భూతాని న త్వం శోచితుమఃర్హసి ||30||
- స్వధర్మమపి చావేక్ష్య న వికంపితుమఃర్హసి |
ధర్మ్యాద్ధి యుద్ధాచ్ఛ్రేయోఽన్యత్క్షత్రియస్య న విద్యతే ||31|| - యదృచ్ఛయా చోపపన్నం స్వర్గద్వారమపావృతమ్ |
సుఖినః క్షత్రియాః పార్థ లభంతే యుద్ధమీదృశమ్ ||32|| - అథ చేత్త్వమిమం ధర్మ్యం సంగ్రామం న కరిష్యసి |
తతః స్వధర్మం కీర్తిం చ హిత్వా పాపమవాప్స్యసి ||33|| - అకీర్తించాపి భూతానీ కథయిష్యంతి తేఽవ్యయామ్ |
సంభావితస్య చాకీర్తిర్మరణాదతిరిచ్యతే ||34|| - భయాద్రణాదు ఉపరతం మంస్యంతే త్వాం మహారథాః |
యేషాం చ త్వం బహుమతో భూత్వా యాస్యసి లాఘవమ్ ||35|| - అవాచ్యవాదాంశ్చ బహూన్ వదిష్యంతి తవాహితాః |
నిందంతస్తవ సామర్థ్యం తతో దుఃఖతరం ను కిమ్ ||36|| - హతో వా ప్రాప్స్యసి స్వర్గం జిత్వా వా భోక్ష్యసే మహీమ్ |
తస్మాదుత్తిష్ఠ కౌంతేయ యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః ||37|| - సుఖదుఃఖే సమే కృత్వా లాభాలాభౌ జయాజయౌ |
తతో యుద్ధాయ యుజ్యస్వ నైవం పాపమవాప్స్యసి ||38|| - ఏషా తేఽభిహితా సాంక్యే బుద్ధిర్యోగే త్విమాం శృణు |
బుద్ధ్యా యుక్తో యయా పార్థ కర్మబంధం ప్రచ్ఛిత్స్యసి ||39|| - నేహాభిక్రమనాశోఽస్తి ప్రత్యవాయో న విద్యతే |
స్వల్పమప్యస్య ధర్మస్య త్రాయతే మహతో భయాత్ ||40|| - వ్యవసాయాత్మికా బుద్ధిః ఏకేహ కురునందన |
బహుశాఖా హ్యనంతాశ్చ బుద్ధయోఽవ్యవసాయినామ్ ||41|| - యామిం పుష్పితాం వాచం ప్రవరంత్యవిపశ్చితః |
వేదవాదరతాః పార్థ నాన్యదస్తీతి వాదినః ||42|| - కామాత్మానః స్వర్గపరా జన్మకర్మఫలప్రదామ్ |
క్రియావిశేషబహులాం భోగైశ్వర్యగతిం ప్రతిః ||43|| - భోగైశ్వర్యప్రసక్తానాం తయాపహృతచేతసామ్ |
వ్యవసాయాత్మికా బుద్ధిః సమాధౌ న విద్యతే ||44|| - త్రైగుణ్యవిషయా వేదా నిస్త్రైగుణ్యో భవార్జున |
నిర్ద్వంద్వో నిత్యసత్త్వస్థో నిర్యోగక్షేమ ఆత్మవాన్ ||45|| - యావాన్ అర్థ ఉదపానే సర్వతః సముప్లుతోదకే |
తావాన్సర్వేషు వేదేషు బ్రాహ్మణస్య విజానతః ||46|| - కర్మణ్యేవాధికారస్తే మా ఫలేషు కదాచన |
మా కర్మఫలహేతుర్భూమా తే సంగోఽస్త్వకర్మణి ||47|| - యోగస్థః కురు కర్మాణి సంగం త్యక్త్వా ధనంజయ |
సిద్ధ్యసిద్ధ్యోః సమో భూత్వా సమత్వం యోగ ఉచ్యతే ||48|| - దూరేన హ్యవరం కర్మ బుద్ధియోగాద్ధనంజయ |
బుద్ధౌ శరణమన్విచ్ఛ కృపణాః ఫలహేతవః ||49|| - బుద్ధియుక్తో జహాతీహ ఉభే సుకృతదుష్కృతే |
తస్మాదయోగాయ యుజ్యస్వ యోగః కర్మసు కౌశలమ్ ||50|| - కర్మజం బుద్ధియుక్తా హి ఫలం త్యక్త్వా మనీషిణః |
జన్మబంధవినిర్ముక్తాః పదం గచ్ఛంత్యనామయమ్ ||51|| - యదా తే మోహకలిలం బుద్ధిర్వ్యతితరిష్యతి |
తదా గంతాసి నిర్వేదం శ్రోతవ్యస్య శ్రుతస్య చ ||52|| - శ్రుతివిప్రతిపన్నా తే యదా స్థాస్యతి నిశ్చలా |
సమాధావచలా బుద్ధిః తదా యోగమవాప్స్యసి ||53|| -
అర్జున ఉవాచ |
స్థితప్రజ్ఞస్య కా భాషా సమాధిస్తస్య కేశవ |
స్థితధీః కిం ప్రభాషేత కిమాసీత వ్రజేత కిమ్ ||54|| -
శ్రీభగవానువాచ |
ప్రజహాతి యదా కామాన్ సర్వాన్పార్థ మనోగతాన్ |
ఆత్మన్యేవాత్మనా తుష్టః స్థితప్రజ్ఞస్తదోచ్యతే ||55|| - దుఃఖేష్వనుద్విగ్నమనాః సుఖేషు విగతస్పృహః |
వీతరాగభయక్రోధః స్థితధీర్మునిరుచ్యతే ||56|| - యః సర్వత్రానభిస్నెహస్తత్తత్తప్రాప్య శుభాశుభమ్ |
నాభినందతి న ద్వేష్టి తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ||57|| - యదా సంహరతే చాయం కూర్మోఽఙ్గానీవ సర్వశః |
ఇంద్రియాణీంద్రియార్థేభ్యస్తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ||58|| - విశయా వినివర్తంతే నిరాహారస్య దేహినః |
రసవర్జం రసోఽప్యస్య పరందృష్ట్వా నివర్తతే ||59|| - యతతో హ్యపి కౌంతేయ పురుషస్య విపశ్చితః |
ఇంద్రియాణి ప్రమాథీని హరంతి ప్రసభం మనః ||60|| - తాన్యసై యత్నయోఽపి సంయమ్య యుక్త ఆసీత మత్ పరః |
వశేహి యస్యేంద్రియాణి తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ||61|| - ధ్యాయతో విషయాన్ పుంసః సంగస్తేషూపజాయతే |
సంగాత్ సంజాయతే కామః కామాత్ క్రోధోఽభిజాయతే ||62|| - క్రోధాద్భవతి సంమోహః సంమోహాత్ స్మృతివిభ్రమః |
స్మృతిభ్రంషాద్బుద్ధినాశో బుద్ధినాశాత్ ప్రణశ్యతి ||63|| - రాగద్వేషవియుక్తైస్తు విషయానింద్రియైశ్చరన్ |
ఆత్మవశ్యైర్విధేయాత్మా ప్రసాదమధిగచ్ఛతి ||64|| - ప్రసాదే సర్వదుఃఖానాం హానిరస్యోపజాయతే |
ప్రసన్నచేతసో హ్యాశు బుద్ధిః పరియవతిష్ఠతే ||65|| - నాస్తి బుద్ధిరయుక్తస్య న చాయుక్తస్య భావనా |
నాభావయతః శాంతిరశాంతస్య కుతః సుఖమ్ ||66|| - ఇంద్రియాణాం హి చారతాం యన్మనః అనువిధీయతే |
తదస్య హరతి ప్రజ్ఞాం వాయుర్నావమివాంభసి ||67|| - తస్మాద్యస్య మహాబాహో నిగృహీతాని సర్వశః |
ఇంద్రియాణీంద్రియార్థేభ్యస్తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ||68|| - యా నిశా సర్వభూతానాం తస్యాం జాగర్తి సంయమీ |
యస్యాం జాగ్రతి భూతాని సా నిశా పశ్యతో మునేః ||69|| - ఆపూర్యమాణమచలప్రతిష్ఠం సముద్రమాపః ప్రవిశంతి యద్వత్ |
తద్వత్ కామా యం ప్రవిశంతి సర్వే స శాంతిమాప్నోతి న కామకామీ ||70|| - విహాయ కామాన్యః సర్వాన్ పుమాంశ్చరతి నిఃస్పృహః |
నిర్మమో నిరహంకారః స శాంతిమధిగచ్ఛతి ||71|| - ఏషా బ్రాహ్మీ స్థితిః పార్థ నైనాం ప్రాప్య విముహ్యతే |
స్థిత్వాస్యామంతకాళేఽపి బ్రహ్మనిర్వాణమృచ్ఛతి ||72||
-
-
03 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు భగవద్గీత 3వ అధ్యాయం — **కర్మయోగము** మొత్తం శ్లోకాలు: **43** క్రింద 3వ అధ్యాయంలోని భగవద్గీత శ్లోకాలను తెలుగులో (తెలుగు లిపిలో) అందిస్తున్నాను: --- **శ్లోకము 1:** అర్జునుడు ఉవాచ | జ్యాయసీ చెత్ కర్మణస్తే మతా బుద్ధిర్జనార్దన | తత్ కిమ్ కర్మణి ఘోరే మాం నియోజయసి కేశవ || 3.1 || **శ్లోకము 2:** వ్యామిశ్రేణేవ వాక్యేన బుద్ధిం మోహయసీవ మే | తదేకం వద నిశ్చిత్య యేన శ్రేయోఽహమాప్నుయామ్ || 3.2 || **శ్లోకము 3:** శ్రీభగవానువాచ | లోకేఽస్మిన్ ద్వివిధా నిష్ఠా పురా ప్రోక్తా మయానఘ | జ్ఞానయోగేన సాంక్యానాం కర్మయోగేన యోగినాం || 3.3 || **శ్లోకము 4:** న కర్మణామనారంభాన్నైష్కర్మ్యం పురుషోఽశ్నుతే | న చ సన్న్యసనాదేవ సిద్ధిం సమధిగచ్ఛతి || 3.4 || **శ్లోకము 5:** న హి కశ్చిత్ క్షణమపి జాతు తిష్ఠత్యకర్మకృత్ | కార్యతే హ్యవశః కర్మ సర్వః ప్రకృతిజైర్గుణైః || 3.5 || **శ్లోకము 6:** కర్మేంద్రియాణి సంయమ్య య ఆస్తే మనసా స్మరన్ | ఇంద్రియార్థాన్ విమూఢాత్మా మిథ్యాచారః స ఉచ్యతే || 3.6 || **శ్లోకము 7:** యస్త్వింద్రియాణి మనసా నియమ్యారభతేఽర్జున | కర్మేంద్రియైః కర్మయోగమసక్తః స విశిష్యతే || 3.7 || **శ్లోకము 8:** నియతం కురు కర్మ త్వం కర్మ జ్యాయో హ్యకర్మణః | శరీరయాత్రాపి చ తే న ప్రసిద్ధ్యేదకర్మణః || 3.8 || **శ్లోకము 9:** యజ్ఞార్థాత్ కర్మణోఽన్యత్ర లోకోఽయం కర్మబంధనః | తదర్థం కర్మ కౌంతేయ ముక్తసంగః సమాచర || 3.9 || **శ్లోకము 10:** సహయజ్ఞాః ప్రజాః సృష్ట్వా పూరోవాచ ప్రజాపతిః | అనేన ప్రసవిష్యధ్వమేష వోఽస్త్విష్టకామధుక్ || 3.10 || **శ్లోకము 11:** దేవాన్ భావయతానేన తే దేవా భావయంతు వః | పరస్పరం భావయంతః శ్రేయః పరమవాప్స్యథ || 3.11 || **శ్లోకము 12:** ఇష్టాన్భోగాన్హి వో దేవా దాస్యంతే యజ్ఞభావితాః | తైర్దత్తానప్రదాయైభ్యో యో భుంక్తే స్తేన ఏవ సః || 3.12 || **శ్లోకము 13:** యజ్ఞశిష్టాశినః సంతో ముచ్యంతే సర్వకిల్బిషైః | భుంజతే తే త్వఘం పాపా యె పచంత్యాత్మకారణాత్ || 3.13 || **శ్లోకము 14:** అన్నాద్ భవంతి భూతాని పర్జన్యాదన్నసంభవః | యజ్ఞాద్ భవతి పర్జన్యో యజ్ఞః కర్మసముద్భవః || 3.14 || **శ్లోకము 15:** కర్మ బ్రహ్మోద్భవం విద్ధి బ్రహ్మాక్షరసముద్భవం | తస్మాత్ సర్వగతం బ్రహ్మ నిత్యం యజ్ఞే ప్రతిష్ఠితం || 3.15 || **శ్లోకము 16:** ఏవం ప్రభర్తితం చక్రం నానువర్తయతీహ యః | అఘాయురింద్రియారామో మోఘం పార్థ స జీవతి || 3.16 || **శ్లోకము 17:** యస్త్వాత్మరతిరేవ స్యాదాత్మతృప్తశ్చ మానవః | ఆత్మన్యేవ చ సంతుష్టస్తస్య కార్యం న విద్యతే || 3.17 || **శ్లోకము 18:** నైవ తస్య కృతేనార్థో నాకృతేనేహ కశ్చన | న చాస్య సర్వభూతేషు కశ్చిదర్థవ్యపాశ్రయః || 3.18 || **శ్లోకము 19:** తస్మాదసక్తః సతతం కార్యం కర్మ సమాచర | అసక్తో హ్యాచరన్ కర్మ పరం ఆప్నోతి పూరుషః || 3.19 || **శ్లోకము 20:** కర్మణైవ హి సంసిద్ధిమాస్తితా జనకాదయః | లోకసంగ్రహమేవాపి సంపశ్యన్ కర్తుమర్హసి || 3.20 || **శ్లోకము 21:** యద్యదాచరతి శ్రేష్ఠస్తత్తదేవేతరో జనః | స యత్ప్రమాణం కురుతే లోకస్తదనువర్తతే || 3.21 || **శ్లోకము 22:** న మే పార్థాస్తి కర్తవ్యం త్రిషు లోకేషు కించన | నానవాప్తమవాప్తవ్యం వర్త ఏవ చ కర్మణి || 3.22 || **శ్లోకము 23:** యది హ్యహం న వర్తేయం జాతు కర్మణ్యతంద్రితః | మమ వర్త్మానువర్తంతే మనుష్యాః పార్థ సర్వశః || 3.23 || **శ్లోకము 24:** ఉత్సీదేయురిమే లోకా న కుర్యాం కర్మ చేదహం | సంకరస్య చ కర్తా స్యాముపహన్యామిమాః ప్రజాః || 3.24 || **శ్లోకము 25:** సక్తాః కర్మణ్యవిద్వాంసో యథా కుర్వంతి భారత | కుర్యాద్విద్వాంస్తథాసక్తశ్చికీర్షుర్లోకసంగ్రహం || 3.25 || **శ్లోకము 26:** న బుద్ధిభేదం జనయేదజ్ఞానాం కర్మసంగినాం | జోషయేత్ సర్వకర్మాణి విద్యాన్ యుక్తః సమాచరన్ || 3.26 || **శ్లోకము 27:** ప్రకృతేః కర్మణి సర్వషః అహంకారవిమూఢాత్మా కర్తాహమితి మన్యతే || 3.27 || **శ్లోకము 28:** తత్త్వవిత్ తు మహాబాహో గుణకర్మవిభాగయోః | గుణా గుణేషు వర్తంత ఇతి మత్వా న సజ్జతే || 3.28 || **శ్లోకము 29:** ప్రకృతిగుణసమ్మూఢాః సజ్జంతే గుణకర్మసు | తానకృతస్నో విధ్వంసన్ కృత్స్నవిన్న వినీయుయాత్ || 3.29 || **శ్లోకము 30:** మయి సర్వాణి కర్మాణి సన్న్యస్యాధ్యాత్మచేతసా | నిరాశీర్నిర్మమో భూత్వా యుద్ధ్యస్వ విగతజ్వరః || 3.30 || **శ్లోకము 31:** యే మే మతమిదం నిత్యం అనుతిష్ఠంతి మానవాః | శ్రద్ధావంతోఽనసూయంతో ముచ్యంతే తేఽపి కర్మభిః || 3.31 || **శ్లోకము 32:** యే త్వేతదభ్యసూయంతో నానుతిష్ఠంతి మే మతం | సర్వజ్ఞానవిమూఢాంస్తాన్ విద్ధి నష్టానచేతసః || 3.32 || **శ్లోకము 33:** సదృశం చేతసః స్వస్య కర్మణః క్రతుమర్పణం | నిగ్రహః కిం కరిష్యతి || 3.33 || **శ్లోకము 34:** ఇంద్రియస్యేంద్రియస్యార్థే రాగద్వేషౌ వ్యవస్థితౌ | తయోర్న వశమాగచ్ఛేత్తౌ హ్యస్య పరిపంథినౌ || 3.34 || **శ్లోకము 35:** శ్రేయాన్ స్వధర్మో విగుణః పరధర్మాత్ స్వనుష్ఠితాత్ | స్వధర్మే నిధనం శ్రేయః పరధర్మో భయావహః || 3.35 || **శ్లోకము 36:** అర్జున ఉవాచ | అథ కెనం ప్రయుక్తోఽయం పాపం చరతి పూరుషః | అనిచ్ఛన్నపి వార్ష్ణేయ బలాదివ నియోజితః || 3.36 || **శ్లోకము 37:** శ్రీభగవానువాచ | కామ ఏష క్రోధ ఏష రజోగుణసముద్భవః | మహాశనో మహాపాప్మా విద్యేనం ఇహ వైరణం || 3.37 || **శ్లోకము 38:** ధూమేనావ్రియతే వహ్నిర్యథాదర్శో మలేన చ | యథోల్బేనావృతో గర్భస్తథా తేనేదమావృతం || 3.38 || **శ్లోకము 39:** ఆవృతం జ్ఞానమేతేన జ్ఞానినో నిత్యవైరిణా | కామరూపేణ కౌంతేయ దుష్పూరేణానలేన చ || 3.39 || **శ్లోకము 40:** ఇంద్రియాణి మనో బుద్ధిరస్యాధిష్ఠానం ఉచ్యతే | ఏతైర్విమోహయత్యేష జ్ఞానమావృత్య దేహినం || 3.40 || **శ్లోకము 41:** తస్మాత్ త్వమింద్రియాణ్యాదౌ నియమ్య భరతర్షభ | పాప్మానం ప్రజహి హ్యేనం జ్ఞానవిజ్ఞాననాశనమ్ || 3.41 || **శ్లోకము 42:** ఇంద్రియాణి పరాణ్యాహుః ఇంద్రియేభ్యః పరం మనః | మనసస్తు పరా బుద్ధిః యో బుద్ధేః పరతస్తు సః || 3.42 || **శ్లోకము 43:** ఏవం బుద్ధేః పరం బుద్ధ్వా సంస్తభ్యాత్మానం ఆత్మనా | జహి శత్రుం మహాబాహో కామరూపం దురాసదం || 3.43 ||
-
04 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
05 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
06 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
07 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
08 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
09 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
10 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
11 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
ఓం శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మనే నమః
శ్రీమద్భగవద్గీత
అథ ద్వాదశోధ్యాయః (12వ అధ్యాయము )
భక్తియోగః-
అర్జున ఉవాచ
ఏవం సతతయుక్తా యే
భక్తాస్త్వాం పర్యుపాపతే |
యే చాప్యక్షరమవ్యక్తం
తేషాం కే యోగవిత్తమాః || 1 -
శ్రీ భగవాన్ ఉవాచ
మయ్యావేశ్య మనో యే మాం నిత్యయుక్తా ఉపాసతే !
శ్రద్ధయా పరయోపేతాః తే మే యుక్తతమా మతాః !! 2 -
యే త్వక్షరమనిర్దేశ్యమ్ అవ్యక్తం పర్యుపాసతే !
సర్వత్రగమచింత్యం చ కూటస్థమచలం ధ్రువమ్ !! 3 -
సంనియమ్యేంద్రియగ్రామం సర్వత్ర సమబుద్ధయః !
తే ప్రాప్నువంతి మామేవ సర్వభూతహితే రతాః !! 4 -
క్లేశో ధికతరస్తేషామ్ అవ్యక్తాసక్తచేతసామ్ !
అవ్యక్తా హి గతిర్దుఃఖం దేహవద్భిరవాప్యతే !! 5 -
యే తు సర్వాణి కర్మాణి మయి సన్న్యస్య మత్పరాః !
అనన్యేనైవ యోగేన మాం ధ్యాయంత ఉపాసతే !! 6 -
తేషామహం సముద్దర్తా మృత్యు సంసార సాగరాత్ !
భవామి నచిరాత్ పార్థ మయ్యావేశితచేతసామ్ !! 7 -
మయ్యేవ మన ఆధత్స్వ మయి బుద్ధిం నివేశయ !
నివసిష్యసి మయ్యేవ అత ఊర్ధ్వం న సంశయః !! 8 -
అథ చిత్తం సమాధాతుం న శక్నోషి మయి స్థిరమ్ !!
అభ్యాసయోగేన తతో మామిచ్చాప్తుం ధనంజయ !! 9 -
అభాసేప్యసమర్థోసి మత్కర్మపరమో భవ !
మదర్థమపి కర్మాణి కుర్వన్ సిద్ధిమావాప్స్యసి !! 10 -
అథైతదప్యశక్తోసి కర్తుం మద్యోగమాశ్రితః !
సర్వకర్మఫలత్యాగం తతః కురు యతాత్మవాన్ !! 11 -
శ్రేయో హి జ్ఞానమభ్యాసాత్ జ్ఞానాద్ధ్యానం విశిష్యతే !
ధ్యానాత్ కర్మఫలత్యాగః త్యాగాచ్చాంతిరనంతరమ్ !! 12 -
అద్వేష్టా సర్వభాతానాం మైత్రః కరుణ ఏవ చ !
నిర్మమో నిరహంకారః సమదుఃఖసుఖః క్షమీ !! 13 -
సంతుష్టస్సతతం యోగీ యతాత్మా దృఢనిశ్చయః !
మయ్యర్పితమనోబుద్ధిః యో మద్భక్తస్స మే ప్రియః !! 14 -
యస్మాన్నోద్విజతే లోకో లోకాన్నోద్విజతే చ యః !
హర్షామర్షభయోద్వేగైః ముక్తో యస్స చ మే ప్రియః !! 15 -
అనపేక్షః శిచిర్దక్షః ఉదాసీనో గతవ్యథః !
సర్వారంభపరిత్యాగీ యో మద్భక్తస్స మే ప్రియః !! 16 -
యో న హృష్యతి న ద్వేష్టి న శోచతి న కాంక్షతి !
శుభాశుభపరిత్యాగీ భక్తిమాన్ యస్స మే ప్రియః !! 17 -
సమశ్శత్రౌ చ మిత్రే చ తథా మానవమానయోః !
శీతోష్ణసుఖదుఃఖేషు సమస్సంగవివర్జితః !! 18 -
తుల్యనిందాస్తుతిర్మౌనీ సంతుష్టో యేన కేనచిత్ !
అనికేతః స్థిరమతిః భక్తిమాన్ మే ప్రియో నరః !! 19 -
యే తు ధర్మ్యమృతమిదం యథోక్తం పర్యుపాసతే !
శ్రద్దధానా మత్పరమా భక్తాస్తే తీవ మే ప్రియాః !! 20
హరిహి ఓం తత్సత్
ఇతి శ్రీమద్భగవద్గీతాసు ఉపనిషత్సు
బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే శ్రీకృష్ణార్జునసంవాదే
భక్తియోగో నామ ద్వాదశొధ్యాయః -
-
13 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
14 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
15 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
-
17 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
-
18 వ అధ్యాయం శ్లోకాలు
0 కామెంట్లు