శ్రీమద్భగవద్గీత రెండవ అధ్యాయం 36వ శ్లోకం | అవమానకరమైన నిందలు, శత్రువుల మాటలు మరియు ఆధునిక ప్రాముఖ్యత | Bhagavad Gita 2.36 Telugu

Bhagavadgita 2-36 sloka

శ్రీమద్భగవద్గీత రెండవ అధ్యాయం 36వ శ్లోకం, అర్థాలు, వివరణ

శ్లోకం 2 - 36
అవాచ్యవాదాంశ్చ బహూన్
వదిష్యంతి తవాహితాః |
నిందంతస్తవ సామర్థ్యం
తతో దుఃఖతరం ను కిమ్ ||

పదాలు - అర్థాలు

  • చ = మరియు / అంతేకాక
  • తవ = నీ యొక్క
  • అహితాః = శత్రువులు (నీకు మేలు కోరనివారు / దుర్యోధనాదులు)
  • తవ సామర్థ్యమ్ = నీ యొక్క శక్తి సామర్థ్యాలను / పరాక్రమాన్ని
  • నిందంతః = నిందిస్తూ / అవమానిస్తూ / హేళన చేస్తూ
  • బహూన్ = అనేక రకాలైన (ఎన్నో విధాలైన)
  • అవాచ్యవాదాన్ = పలకరాని మాటలను / చెవిన వినలేని కఠినమైన నిందా వాక్యాలను
  • వదిష్యంతి = మాట్లాడుతారు / పలకుతారు
  • తతః = దాని కంటే (ఆ అవమానకరమైన నిందల కంటే)
  • దుఃఖతరమ్ = అత్యంత దుఃఖకరమైనది / బాధాకరమైనది
  • ను కిమ్ = మరేముంటుంది? (ఏమీ ఉండదు కదా!)
తాత్పర్యం 2 : 36
శ్రీకృష్ణ భగవానుడు అర్జునుడితో ఇలా పలికేను.
"ఓ అర్జునా! నీవు యుద్ధం చేయకుండా వెనకడుగు వేస్తే, నీ శత్రువులు నీ యొక్క గొప్ప శక్తి సామర్థ్యాలను ఎగతాళి చేస్తూ, నిందిస్తూ, చెవిన వినడానికి కూడా వీలుకాని ఎన్నో కఠినమైన, అవమానకరమైన మాటలను మాట్లాడుతారు. ఒక వీరునికి అంతకంటే ఎక్కువ దుఃఖాన్ని, బాధను కలిగించే విషయం మరేముంటుంది?"

సమగ్ర తాత్పర్యం

భగవద్గీతలోని ఈ ముప్పై ఆరవ శ్లోకం మానవుని ఆత్మగౌరవం, పరాక్రమం మరియు సమాజంలో ఎదురయ్యే అవమానాల తీవ్రతను అత్యంత వాస్తవికంగా చిత్రీకరిస్తుంది. గత శ్లోకాలలో అపకీర్తి మరణం కంటే భయంకరమైనదని, మహారథులు నిన్ను పిరికివాడిగా భావిస్తారని హెచ్చరించిన శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ, ఈ శ్లోకంలో శత్రువుల నోటి నుండి వెలువడే కఠినమైన మాటలు ఒక మనిషి హృదయాన్ని ఎలా గాయపరుస్తాయో లోతుగా వివరిస్తున్నాడు.

ఈ శ్లోకంలోని లోతైన ఆంతరార్థాలు, మానసిక విశ్లేషణ ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం.

శత్రువుల హేళన మరియు నిందలు (నిందంతస్తవ సామర్థ్యమ్) :
మహాభారత యుద్ధరంగంలో కౌరవులకు ముఖ్యంగా దుర్యోధనుడికి, కర్ణుడికి అర్జునుడంటే లోపల ఎంతో భయం ఉంది. అర్జునుడి గాండీవం నుండి వెలువడే బాణాల ధాటికి ఎవరూ నిలబడలేరని వారికి బాగా తెలుసు. కానీ, ఇంతటి మహావీరుడు ఇప్పుడు బంధుప్రేమతోనో, దయతోనో యుద్ధం చేయనని కూర్చుంటే, శత్రువులు అతని దయను అర్థం చేసుకోరు. పైగా, "వీడికి నిజంగా శక్తి లేదు, ఇన్నాళ్లూ ఊరికే ప్రగల్భాలు పలికాడు, మా పరాక్రమాన్ని చూసి భయపడి తోకముడిచాడు" అంటూ అర్జునుడి శక్తి సామర్థ్యాలను కించపరుస్తూ నిందిస్తారు.

వినలేని కఠినమైన మాటలు (అవాచ్యవాదాన్) :
'అవాచ్యవాదాన్' అనగా సంస్కారవంతులు నోటితో పలకడానికి కూడా ఇష్టపడని, చెవులతో వినడానికి వీలుకాని అత్యంత నీచమైన, అవమానకరమైన మాటలు. పిరికివాడని, చేతకానివాడని, వీరుడి వేషంలో ఉన్న బలహీనుడని శత్రువులు ఎన్నో రకాలుగా ఎగతాళి చేస్తారు. ఆయుధాల వల్ల తగిలే గాయాలు కాలక్రమేణా మానిపోతాయి కానీ, అవమానకరమైన మాటల వల్ల మనస్సుకు తగిలే గాయాలు జీవితాంతం సలుపుతూనే ఉంటాయి.

అంతకంటే పెద్ద దుఃఖం మరొకటి లేదు (తతో దుఃఖతరం ను కిమ్) :
యుద్ధంలో బంధువులు చనిపోతారని అర్జునుడు ఇప్పుడు దుఃఖిస్తున్నాడు. కానీ శ్రీకృష్ణుడు అతనికి ఒక చేదు నిజాన్ని గుర్తుచేస్తున్నాడు. "ఇప్పుడు నీవు పడుతున్న బాధ కంటే, రేపు శత్రువుల చేతిలో నీ పరాక్రమం అవమానించబడినప్పుడు నీకు కలిగే దుఃఖం వెయ్యి రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఆ అవమాన భారాన్ని నీవు భరించలేవు" అని స్పష్టం చేశాడు.

క్షత్రియ తేజాన్ని మేల్కొల్పడం :
అర్జునుడు సహజంగానే ఎంతో అభిమానం, ఆత్మగౌరవం కలిగిన మహావీరుడు. తన పరాక్రమాన్ని ఎవరైనా శంకిస్తే అతను అస్సలు సహించలేడు. అర్జునుడిలోని ఆ క్షత్రియ పౌరుషాన్ని, కర్తవ్య దీక్షను మళ్లీ రగిలించడానికి శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ ఈ శ్లోకాన్ని ఒక శక్తివంతమైన అస్త్రంగా ప్రయోగించాడు.

ఆధునిక కాలంలో ఈ శ్లోకం యొక్క ప్రాముఖ్యత

మన మంచితనాన్ని లోకం బలహీనతగా భావించే ప్రమాదం :
నేటి సమాజంలో మనం ఎవరిపట్లైనా దయ చూపించి, గొడవలు ఎందుకులే అని వెనకడుగు వేస్తే, ఎదుటివారు దానిని మన సంస్కారంగా కాకుండా మన చేతకానితనంగా, భయంగా భావించే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి ధర్మం మరియు న్యాయం విషయంలో ఎప్పుడూ బలహీనంగా వెనకడుగు వేయకూడదని ఈ శ్లోకం హెచ్చరిస్తుంది.

విమర్శకులు మరియు వ్యతిరేకుల మాటలకు అవకాశం ఇవ్వకపోవడం :
మనం ఏదైనా గొప్ప పనిని ప్రారంభించినప్పుడు లేదా ఒక బాధ్యతను తీసుకున్నప్పుడు, మధ్యలో భయపడి ఆపేస్తే మనల్ని వ్యతిరేకించేవారు ఎన్నో రకాలుగా హేళన చేస్తారు. "వీడికి చేతకాదు" అని నిందిస్తారు. అటువంటి అవమానాలకు అవకాశం ఇవ్వకుండా, తీసుకున్న పనిని పూర్తి చేసేవరకు పోరాడాలనే పట్టుదలను ఇది ఇస్తుంది.

ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడుకోవడం :
జీవితంలో డబ్బు, హోదా కంటే ఆత్మగౌరవం చాలా ముఖ్యం. మన సామర్థ్యాన్ని ఇతరులు చులకన చేసి మాట్లాడే పరిస్థితి తెచ్చుకోకుండా, ఎల్లప్పుడూ ధైర్యంగా, ఆత్మవిశ్వాసంతో మన విధులను నిర్వర్తించాలని ఈ శ్లోకం బోధిస్తుంది.

మానసిక బలహీనతలను అధిగమించడం :
కష్టాలు వచ్చినప్పుడు, ఒత్తిడి పెరిగినప్పుడు పారిపోవడం వల్ల తాత్కాలిక ఉపశమనం దొరకవచ్చు కానీ, ఆ తర్వాత వచ్చే పశ్చాత్తాపం, అవమానం చాలా ఎక్కువ బాధను కలిగిస్తాయి. అందుకే కష్టాలను ఎదుర్కొని నిలబడటమే నిజమైన పరిష్కారం అని ఇది నేర్పుతుంది.

ప్రశ్నలు - జవాబులు

ప్రశ్న 1). అర్జునుడు యుద్ధం నుండి వెనకడుగు వేస్తే శత్రువులు ఏమి చేస్తారని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పాడు?
జవాబు: అర్జునుడి యొక్క శక్తి సామర్థ్యాలను నిందిస్తూ, ఎగతాళి చేస్తూ, చెవిన వినడానికి కూడా వీలుకాని ఎన్నో కఠినమైన మాటలను (అవాచ్యవాదాన్) మాట్లాడుతారని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పాడు.

ప్రశ్న 2). 'అవాచ్యవాదాన్' అనగా అర్థం ఏమిటి?
జవాబు: 'అవాచ్యవాదాన్' అనగా నోటితో పలకడానికి వీలుకాని, వినడానికి అత్యంత కఠినమైన మరియు అవమానకరమైన నిందా వాక్యాలు అని అర్థం.

ప్రశ్న 3). ఒక వీరునికి అత్యంత దుఃఖకరమైన విషయం ఏమిటని ఈ శ్లోకం తెలుపుతోంది?
జవాబు: శత్రువుల చేతిలో తన పరాక్రమం, సామర్థ్యం నిందించబడుతూ, అవమానకరమైన మాటలు పడటం కంటే అత్యంత దుఃఖకరమైన విషయం మరొకటి ఉండదని ఈ శ్లోకం తెలుపుతోంది.

ప్రశ్న 4). శత్రువులు అర్జునుడిని నిందించడానికి అవకాశం ఎందుకు కలుగుతుంది?
జవాబు: అర్జునుడు దయతో యుద్ధం మానేసినప్పటికీ, శత్రువులు అతని దయను అర్థం చేసుకోకుండా, ప్రాణభయంతోనే పారిపోయాడని భావించడం వల్ల అతనిని నిందించడానికి అవకాశం కలుగుతుంది.


ప్రశ్న 5). నేటి ఆధునిక జీవితంలో ఈ 36వ శ్లోకం మనకు ఏ ముఖ్యమైన పాఠాన్ని నేర్పుతుంది?
జవాబు: మన బాధ్యతల నుండి భయపడి పారిపోతే సమాజం మన సామర్థ్యాన్ని తక్కువ చేసి అవమానిస్తుందని, కాబట్టి ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడుకుంటూ సవాళ్లను ధైర్యంగా ఎదుర్కోవాలని నేర్పుతుంది.

ముగింపు

భగవద్గీత 2వ అధ్యాయం 36వ శ్లోకం మనిషికి తన బాధ్యతల పట్ల నిబద్ధత ఎంత ముఖ్యమో తెలియజేస్తుంది. ఇతరులు ఏమనుకుంటారనే భయంతో మన జీవిత నిర్ణయాలను మార్చుకోకూడదు. అదే సమయంలో మనం చేసే ప్రతి పని ధర్మబద్ధంగా ఉండేలా చూసుకోవాలి.

మన సామర్థ్యాన్ని గుర్తించి, కష్టాలను ధైర్యంగా ఎదుర్కొని, నిజాయితీతో ముందుకు సాగినప్పుడే జీవితంలో గౌరవం, ఆత్మవిశ్వాసం, మనశ్శాంతి లభిస్తాయి.

ఓం తత్ సత్.

కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి

కొత్తది పాతది