జ్ఞానం శ్రేష్ఠమైతే యుద్ధం వంటి కర్మ ఎందుకు చేయాలి?

భగవద్గీత రెండవ అధ్యాయం మనిషి జీవితానికి దిశానిర్దేశం చేసే అత్యంత ముఖ్యమైన అధ్యాయాలలో ఒకటి. అర్జునుడు ఎదుర్కొన్న సందేహం ప్రతి యుగంలో ప్రతి మనిషి ఎదుర్కొనే ప్రశ్ననే. “జ్ఞానం శ్రేష్ఠమైతే, శాంతి కలిగించేదైతే, మరి యుద్ధం వంటి హింసాత్మక కర్మను ఎందుకు చేయాలి?” అనే ప్రశ్న అర్జునుడి మనస్సును కలిచివేసింది.

ఈ ప్రశ్నకు శ్రీకృష్ణుడు ఇచ్చిన సమాధానం కేవలం యుద్ధానికి మాత్రమే కాదు, మన జీవితం మొత్తానికి వర్తించే తాత్విక సందేశం.

అర్జునుడి సందేహం – జ్ఞానం vs కర్మ

అర్జునుడు ఇలా ప్రశ్నిస్తాడు:
“ఓ కృష్ణా! మీరు ఆత్మ శాశ్వతమని, శరీరం నశ్వరమని చెబుతున్నారు. అప్పుడు ఈ యుద్ధంలో నా బంధువులను చంపడం ఎందుకు? జ్ఞానం ఉన్నచోట హింసకు చోటు ఉండకూడదు కదా?”
ఇక్కడ అర్జునుడు జ్ఞానాన్ని కర్మకు విరుద్ధంగా భావించాడు. కానీ శ్రీకృష్ణుడు ఈ భావననే సరిదిద్దాడు.

శ్రీకృష్ణుని బోధ – నిజమైన జ్ఞానం అంటే ఏమిటి?

శ్రీకృష్ణుడు ముందుగా జ్ఞానానికి నిర్వచనం ఇస్తాడు.
నిజమైన జ్ఞానం అంటే:
* శరీరం నేను కాదు అని తెలుసుకోవడం
* ఆత్మ నిత్యమని గ్రహించడం
* ధర్మాన్ని అర్థం చేసుకోవడం
* కర్తవ్యాన్ని వదలకుండా నిర్వర్తించడం
జ్ఞానం అంటే కర్మను విడిచిపెట్టడం కాదు, కర్మను సరైన భావంతో చేయడం.

కర్మను వదిలేయడం జ్ఞానం కాదు

భగవద్గీత 2వ అధ్యాయం స్పష్టంగా చెబుతుంది.
మనిషి ఒక్క క్షణం కూడా కర్మ చేయకుండా ఉండలేడు.
శరీరం ఉన్నంతవరకు:
* ఆలోచన కర్మ
* మాట కర్మ
* చర్య కర్మ
కాబట్టి “నేను కర్మ చేయను” అనేది కూడా ఒక కర్మే.
అర్జునుడు యుద్ధాన్ని వదిలేయాలని అనుకున్నాడు. కానీ అది త్యాగం కాదు.

ధర్మకర్మ అంటే ఏమిటి?

శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునికి ఇలా గుర్తు చేస్తాడు.
నువ్వు ఒక క్షత్రియుడివి. సమాజాన్ని రక్షించడం నీ ధర్మం.
అన్యాయం జరుగుతుంటే:
* మౌనం ధర్మం కాదు
* పారిపోవడం జ్ఞానం కాదు
ధర్మాన్ని రక్షించడానికి చేయబడే కర్మ పాపం కాదు, అది పుణ్యం.

యుద్ధం – కోరిక కోసం కాదు, కర్తవ్యంగా

ఇక్కడ ముఖ్యమైన తేడా ఉంది.
శ్రీకృష్ణుడు చెప్పిన యుద్ధం:
* రాజ్యంకోసం కాదు
* ద్వేషం కోసం కాదు
* ప్రతీకారం కోసం కాదు
ఇది :
* ధర్మ పరిరక్షణ కోసం
* సమాజ న్యాయం కోసం
* బాధ్యతగా చేయాల్సిన కర్మ
ఈ భావంతో చేసే యుద్ధం హింస కాదు, అది ధర్మయుద్ధం.

కర్మయోగం – జ్ఞానం మరియు కర్మ కలయిక

భగవద్గీత 2వ అధ్యాయం కర్మయోగానికి పునాది.
కర్మయోగం అంటే:
* ఫలితంపై ఆశ లేకుండా పని చేయడం
* కర్తవ్యాన్ని భగవంతునికి అర్పించడం
* విజయ–పరాజయాల్లో సమత్వం
ఇలా చేసిన కర్మ మనిషిని బంధించదు. ఇదే నిజమైన జ్ఞానం.

స్థితప్రజ్ఞుడి దృష్టిలో యుద్ధం

స్థితప్రజ్ఞుడు:
* కోపంతో పని చేయడు
* భయంతో వెనక్కి తగ్గడు
* మోహంతో నిర్ణయం తీసుకోడు
అతడు ధర్మాన్ని మాత్రమే చూస్తాడు.
ఇక్కడ అర్జునుడు భావోద్వేగానికి లోనయ్యాడు.
శ్రీకృష్ణుడు అతన్ని జ్ఞానంతో స్థిరపరిచాడు.

జ్ఞానం లేకుండా కర్మ – బంధనం

జ్ఞానం లేకుండా చేసే కర్మ:
* కోరికలు పెంచుతుంది
* అహంకారాన్ని పెంచుతుంది
* పాపానికి దారి తీస్తుంది
అందుకే శ్రీకృష్ణుడు కర్మను తిరస్కరించలేదు, కర్మకు జ్ఞానాన్ని జోడించాడు.

జ్ఞానంతో కూడిన కర్మ – విముక్తి మార్గం

జ్ఞానం + కర్మ = మోక్ష మార్గం
కేవలం జ్ఞానం మాట్లాడితే ప్రయోజనం లేదు.
కేవలం కర్మ చేస్తే బంధనం.
ఈ రెండింటి సమతుల్యతే భగవద్గీత సందేశం.

మన జీవితానికి ఈ బోధ ఎలా వర్తిస్తుంది?

ఈ ప్రశ్న యుద్ధానికే కాదు, మన రోజువారీ జీవితానికీ వర్తిస్తుంది.
* అన్యాయం చూస్తూ మౌనంగా ఉండాలా?
* బాధ్యతల నుంచి తప్పించుకోవాలా?
* “నేను ఆధ్యాత్మికుడిని” అని చేతులు దులుపుకోవాలా?
భగవద్గీత సమాధానం స్పష్టం:
జ్ఞానం ఉన్నవాడు బాధ్యత నుంచి పారిపోడు.

ముగింపు – గీత చెప్పిన అసలైన సత్యం

జ్ఞానం శ్రేష్ఠమే. కానీ ఆ జ్ఞానం కర్మను వదిలేయడానికి కాదు, కర్మను ధర్మంగా చేయడానికి.
యుద్ధం చేయమన్నది హింస కోసం కాదు, ధర్మ పరిరక్షణ కోసం.
భగవద్గీత 2వ అధ్యాయం మనకు చెబుతున్న సందేశం ఇదే:
“కర్మను వదిలే జ్ఞానం అసంపూర్ణం.
జ్ఞానంతో కూడిన కర్మే నిజమైన ఆధ్యాత్మికత.”