శ్లోకం 12 - 11
అథైతదప్యశక్తోఽసి కర్తుం మద్యోగమాశ్రితః |
సర్వకర్మఫలత్యాగం తతః కురు యతాత్మవాన్ ||
- అథ = ఒకవేళ (గడచిన శ్లోకంలో చెప్పినట్లుగా నీకు వీలైన పనులను నా కొరకు చేయడం కూడా)
- ఏతత్ అపి = ఈ ఉపాయాన్ని కూడా
- అశక్తః అసి = చేయడానికి నీవు సమర్థుడవు కాకపోతే, అంటే అది కూడా నీకు సాధ్యపడకపోతే
- మత్ యోగమ్ = నా భక్తి యోగమును లేదా నన్ను పొందే ఉపాయమును
- ఆశ్రితః = ఆశ్రయించినవాడవై
- సర్వకర్మఫలత్యాగమ్ = నీవు చేసే సమస్త కర్మల యొక్క ఫలితాలపై కోరికను విడిచిపెట్టడాన్ని
- తతః = అప్పుడు
- కురు = చేయుము
- యతాత్మవాన్ = మనసును, ఇంద్రియాలను పూర్తిగా నిగ్రహించుకున్నవాడవై.
ఈ శ్లోకంలోని ప్రతీ పదం మానవ స్వభావంలోని వివిధ స్థాయిలను, వారి పరిమితులను భగవానుడు ఎంత లోతుగా అర్థం చేసుకున్నాడో మనకు వివరిస్తుంది. క్రమంగా మెట్లు దిగుతున్నట్లుగా, అంతకుముందు శ్లోకాలలో మనసును లగ్నం చేయడం, అభ్యాసయోగం చేయడం, పనులను దైవానికి అంకితం చేయడం వంటి మార్గాలను సూచించిన కృష్ణ పరమాత్ముడు, ఒకవేళ ఆ పనులను దైవార్పణ చేయడం కూడా పూర్తిస్థాయిలో చేతకాకపోతే, అక్కడతో నిరాశ చెందాల్సిన అవసరం లేదని మరో సులువైన మరియు అత్యుత్తమ మార్గాన్ని ఇక్కడ సూచిస్తున్నాడు. "సర్వకర్మఫలత్యాగం" అనగా మనం చేసే ప్రతి పనిని మనం చేయాలి, కానీ ఆ పని ఫలితంపై ఉన్న ఆశను, మమకారాన్ని పూర్తిగా వదిలేయాలి. మనిషికి పని చేయడం మీద ఉన్న హక్కు ఉంటుంది కానీ ఫలితం మీద ఉండదు అనే భగవద్గీతలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ సూత్రానికి ఇది సరిగ్గా సరిపోతుంది. "యతాత్మవాన్" అనగా ఇంద్రియ నిగ్రహాన్ని కలిగి ఉండటం. ఫలితాన్ని కోరకుండా కేవలం కర్తవ్య నిర్వహణ చేయడం ఎంతటి గొప్ప మానసిక పరిపక్వతకో ఈ పదాల అంతరార్థం ద్వారా మనకు స్పష్టమవుతుంది.
గడచిన శ్లోకంలో కర్మల ద్వారా దైవారాధన చేయాలని చెప్పిన శ్రీకృష్ణుడు, సాధారణ లౌకిక మానవులకు అది కూడా కష్టమనిపిస్తే లేదా సంపూర్ణంగా ఆచరించలేకపోతే ఏమి చేయాలనే ప్రశ్నకు ఈ శ్లోకంలో అత్యంత ఆచరణాత్మకమైన మరో మార్గాన్ని వివరిస్తున్నాడు. శ్రీకృష్ణ భగవానుడు ఎంతో కరుణతో అర్జునుడిని ఉద్దేశించి ఇలా అంటున్నాడు: "ఓ అర్జునా! ఒకవేళ నా కొరకు పనులను చేయడం కూడా నీకు అశక్యమైతే, అప్పుడు నా భక్తి యోగాన్ని ఆశ్రయించి, నీ మనసును నిగ్రహించుకుని, నీవు చేసే సమస్త కర్మల యొక్క ఫలితాలపై ఉన్న ఆశను పూర్తిగా త్యజించుము (వదిలివేయుము)."
ఈ తాత్పర్యం మానవాళికి భగవానుడు ప్రసాదించిన అతిపెద్ద మానసిక విముక్తి మార్గం. లౌకిక జీవితంలో మనిషి ఏ పని చేసినా దాని వెనుక ఏదో ఒక ఫలితం, లాభం లేదా ప్రతిఫలం ఉండాలని ఆశిస్తాడు. పరీక్ష రాస్తే పాస్ కావాలి, వ్యాపారం చేస్తే లాభం రావాలి, ఉద్యోగం చేస్తే ప్రమోషన్ రావాలి. ఈ ఆశలే మనిషిని నిత్యం టెన్షన్కు, ఆందోళనకు గురిచేస్తుంటాయి. ఒకవేళ ఆశించిన ఫలితం రాకపోతే తీవ్రమైన నిరాశకు, డిప్రెషన్కు లోనవుతుంటాడు. శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ పని చేయవద్దని చెప్పడం లేదు. పనిని శ్రద్ధగా చేయండి, కానీ దాని ఫలితంపై ఉన్న వ్యామోహాన్ని లేదా భారాన్ని వదిలేయండి అని చెబుతున్నాడు. ఫలితం మన చేతిలో ఉండదు, కేవలం మన ప్రయత్నం మాత్రమే మన చేతిలో ఉంటుంది. ఈ సత్యాన్ని ఎవరైతే గ్రహిస్తారో, వారి జీవితంలో ఎటువంటి పరిస్థితులు ఎదురైనా వారు చలించరు. ఈ తాత్పర్యం మనిషిని బాధ్యత గల కర్తగా మారుస్తూనే, మానసికంగా ఎటువంటి ఆందోళనలు లేకుండా ప్రశాంతంగా జీవించడానికి ఒక దివ్యమైన మార్గదర్శిలా నిలుస్తుంది.
నేటి ఆధునిక, వేగవంతమైన, తీవ్రమైన పోటీ ప్రపంచంలో మనిషి నిత్యం ప్రతి క్షణం ఫలితం గురించిన ఆరాటంతోనే బ్రతుకుతున్నాడు. విద్యార్థులు మార్కుల కోసం, ఉద్యోగులు టార్గెట్లు మరియు ఇన్సెంటివ్ల కోసం, వ్యాపారులు లాభాల కోసం నిత్యం పరుగులు పెడుతున్నారు. ఫలితం అనుకూలంగా రాకపోతే తక్షణమే మానసిక కుంగుబాటుకు గురై ఆత్మహత్యల వరకు వెళ్తున్న దుస్థితిని నేడు మనం చూస్తున్నాం. ఇటువంటి తీవ్రమైన ఒత్తిళ్లతో కూడిన ఆధునిక కాలంలో భగవద్గీత 12వ అధ్యాయం 11వ శ్లోకం ఒక అద్భుతమైన మానసిక చికిత్సలా, జీవిత సత్యలా పనిచేస్తుంది. నేటి కాలానికి ఈ శ్లోకంలోని 'సర్వకర్మఫలత్యాగం' (ఫలితాన్ని ఆశించకుండా కర్మ చేయడం) సూత్రాన్ని మనం ఎలా అన్వయించుకోవచ్చో ఇప్పుడు విపులంగా పరిశీలిద్దాం.
మొదటగా, ఆధునిక ఉద్యోగ మరియు విద్యా రంగాలలో నిత్యం పెరిగిపోతున్న పర్ఫెక్షనిజం మరియు ఫలితాల భయాన్ని అధిగమించడానికి ఈ శ్లోకం ఎంతగానో సహాయపడుతుంది. మనం మన పనిని వంద శాతం అంకితభావంతో చేయాలి, కానీ రేపు వచ్చే రిజల్ట్ గురించి ముందే ఓవర్థింక్ చేసి టెన్షన్ పడకూడదు. "నా చేతిలో పని చేయడం మాత్రమే ఉంది, ఫలితం ఇవ్వడం ప్రకృతి లేదా భగవంతుని చేతిలో ఉంది" అనే స్పష్టత ఉంటే సగం టెన్షన్ అక్కడికక్కడే మాయమైపోతుంది. ఆధునిక సైకాలజీలో కూడా 'లెట్టింగ్ గో' అనే కాన్సప్ట్ ఇదే విషయాన్ని చెబుతుంది. ఫలితాలపై వ్యామోహం తగ్గితే, పనిపై ఏకాగ్రత పెరుగుతుంది, తద్వారా అద్భుతమైన ఫలితాలు వాటంతట అవే వస్తాయి.
రెండవదిగా, ఆధునిక సమాజంలో వైఫల్యాలను తట్టుకునే శక్తిని పెంపొందించడంలో ఈ శ్లోకం కీలకపాత్ర పోషిస్తుంది. బిజినెస్లో నష్టం వచ్చినా, ఎగ్జామ్లో ఫెయిల్ అయినా, కెరీర్లో ఇబ్బందులు ఎదురైనా వాటిని చూసి కుంగిపోకుండా "ఇది ఒక అనుభవం మాత్రమే, నా ప్రయత్నం నేను సరిగ్గా చేశాను" అనే మానసిక స్థైర్యాన్ని ఈ శ్లోకం ఇస్తుంది. డిప్రెషన్ మరియు యాంగ్జైటీ వంటి ఆధునిక మానసిక రుగ్మతలకు దూరంగా ఉండటానికి ఫలితాల ఆశను వదిలిపెట్టడం అనే ఆధ్యాత్మిక సూత్రం ఒక బలమైన కవచంలా పనిచేస్తుంది.
చివరగా, జీవితంలో ఎలాంటి ఆశలకు, అపేక్షలకు లోనుకాకుండా నిస్వార్థంగా జీవించే సుగుణాన్ని ఇది నేర్పుతుంది. తోటివారికి సహాయం చేసేటప్పుడు కూడా ప్రతిఫలాన్ని ఆశించకుండా చేయడం నిజమైన మానవత్వం అవుతుంది. ఆధునిక యాంత్రిక జీవితంలో ప్రశాంతమైన, ఆనందకరమైన మరియు భయరహితమైన జీవన శైలిని సొంతం చేసుకోవడానికి ఈ శ్లోకంలోని తత్త్వమే మనకు ఏకైక శరణ్యం.
ప్రతి ఒక్కరూ చదవంటి, ఇతరులకు షేర్ చేసి సదివించండి
రిప్లయితొలగించండి