శ్లోకం 12 - 10
అభ్యాసేఽప్యసమర్థోఽసి మత్కర్మపరమో భవ |
మదర్థమపి కర్మాణి కుర్వన్సిద్ధిమవాప్స్యసి ||
- అభ్యాసే = (గడచిన శ్లోకంలో చెప్పినట్లుగా నిరంతరం మనసును ఏకాగ్రం చేసే) అభ్యాస యోగమందు
- అపి = కూడ
- అసమర్థః అసి = నీవు ఒకవేళ సమర్థుడవు కాకపోతే, అంటే అది కూడా నీకు సాధ్యపడకపోతే
- మత్కర్మపరమః = నా కొరకు చేసే పనులనే పరమ గమ్యముగా భావించేవాడవు
- భవ = అగుము
- మదర్థమ్ = నా నిమిత్తమే, నా కొసమే
- అపి = అయినప్పటికీ
- కర్మాణి = సమస్త కర్మలను, పనులను
- కుర్వన్ = చేస్తూ ఉంటూ
- సిద్ధిమ్ = పరిపూర్ణతను, ముక్తిని లేదా విజయాన్ని
- అవాప్స్యసి = నిశ్చయముగా పొందుతావు.
ఈ శ్లోకంలోని ప్రతీ పదం ఒక సాధారణ మానవుని పరిమితులను సంపూర్ణంగా అర్థం చేసుకునే భగవానుని అపారమైన కరుణను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో నడవాలని ప్రయత్నించే ప్రతీ ఒక్కరికీ మొదట్లో మనసు నిలకడగా ఉండకపోవడం, నిరంతర అభ్యాసం చేయడం కష్టమనిపించడం సహజం. అంతకుముందు శ్లోకంలో మనసును నిలపాలని చెప్పిన కృష్ణుడు, ఒకవేళ ఆ అభ్యాసం కూడా క్రమం తప్పకుండా చేయడం నీకు చేతకాకపోతే, అక్కడతో ఆగిపోవాల్సిన అవసరం లేదని ఎంతో భరోసా ఇస్తున్నాడు. "మత్కర్మపరమః" అనగా మనం చేసే లౌకికమైన లేదా సాధారణమైన పనులన్నింటినీ దైవ ప్రీత్యర్థం చేయడం. ఇక్కడ పని విధానం మారదు, కానీ చేసే విధానంలోని ఉద్దేశం మారుతుంది. "మదర్థమ్ అపి కర్మాణి కుర్వన్" అనగా కేవలం భగవంతుని సంతోషం కోసం, లేదా సమాజ సేవగా పనులను చేయడం. మనిషికి పని చేయకుండా బతకడం అసాధ్యం, కాబట్టి చేసే ప్రతి పనునూ ఒక యజ్ఞంలా, దైవ సేవలా మార్చుకుంటే చాలునని ఈ పదాలు మనకు నేర్పుతున్నాయి. ఈ లోకంలో ఎవరూ అసమర్థులు కారు, కేవలం మార్గాన్ని మార్చుకుంటే విజయం సాధించవచ్చనే గొప్ప సత్యాన్ని ఈ పదాల అంతరార్థం ద్వారా మనం తెలుసుకోవచ్చు.
గడచిన శ్లోకంలో మనసును నిలపడానికి అభ్యాసయోగం చేయాలని చెప్పిన శ్రీకృష్ణుడు, సాధారణ లౌకిక జీవితం గడిపే మానవులకు అది కూడా కష్టమనిపిస్తే ఏమి చేయాలనే ప్రశ్నకు ఈ శ్లోకంలో అత్యంత అద్భుతమైన ప్రత్యామ్నాయ మార్గాన్ని వివరిస్తున్నాడు. శ్రీకృష్ణ భగవానుడు ఎంతో ఆప్యాయంగా అర్జునుడితో ఇలా అంటున్నాడు: "ఓ అర్జునా! నీకు నిరంతర అభ్యాసం చేయడం కూడా ఒకవేళ సాధ్యపడకపోతే, అప్పుడు కనీసం నా కొరకే సమస్త కర్మలను చేసేవాడవుగా మమ్ము (నన్ను) ఆశ్రయించు. అనగా నా ప్రీత్యర్థం నీకు వీలైన పనులను చేస్తూ ఉండు. ఈ విధంగా నా కొరకు పనులను ఆచరిస్తూ ఉన్నప్పటికీ, నీవు ఆచరణలో పరిపూర్ణతను (సిద్ధిని, మానసిక ప్రశాంతతను) నిశ్చయముగా పొందుతావు."
ఈ తాత్పర్యం మానవాళికి భగవానుడు ప్రసాదించిన అతిపెద్ద ఉరట మరియు సరికొత్త జీవన విధానం. మనం చేసే ఏ పనినైనా సరే వదిలేయాల్సిన పనిలేదు. ఉద్యోగం చేయవచ్చు, వ్యాపారం చేయవచ్చు, కుటుంబ బాధ్యతలు నిర్వర్తించవచ్చు. కానీ ఆ ప్రతీ పని వెనుక "ఈ పనిని నేను భగవంతునికి అంకితంగా చేస్తున్నాను, ఇది లోక కల్యాణం కోసం లేదా నా కర్తవ్య నిర్వహణ కోసం చేస్తున్నాను" అనే పవిత్రమైన భావనను ఉంచాలి. ఒక సామాన్య గృహిణి ఇల్లు ఊడుస్తూ, వంట చేస్తూ కూడా దానిని దైవ సేవలా భావిస్తే అది పూజతో సమానమవుతుంది. అలాగే ఒక ఉద్యోగి నిజాయితీతో తన విధులను నిర్వర్తిస్తూ, తోటివారికి సహాయం చేస్తే అది భగవదారాధన అవుతుంది. భగవంతుడు మనల్ని గుళ్లలో కూర్చొని తపస్సు చేయమని ఎక్కడా బలవంతం చేయడం లేదు. మనం ఎక్కడ ఉన్నా, ఏ వృత్తిలో ఉన్నా, మన బాధ్యతలను సక్రమంగా నిర్వర్తిస్తూనే దైవ చింతనను అలవర్చుకోవచ్చనే మహా సత్యాన్ని ఈ తాత్పర్యం ద్వారా మనకు బోధిస్తున్నారు. ఈ మార్గం ప్రతి ఒక్కరికీ అందుబాటులో ఉండే సులువైన మరియు సర్వజన సమ్మతమైన భక్తి మార్గం.
నేటి ఆధునిక, వేగవంతమైన, యాంత్రిక యుగంలో మనిషి నిత్యం తన ఉపాధి కోసం, కుటుంబ పోషణ కోసం క్షణం తీరిక లేకుండా ఉరుకులు పరుగులు పెడుతున్నాడు. "నాకు పూజలు చేయడానికి, ధ్యానం చేయడానికి, గంటల తరబడి కూర్చొని అభ్యాసం చేయడానికి సమయం లేదు" అని నేటి యువత మరియు ఉద్యోగులు తరచుగా భావిస్తుంటారు. ఇటువంటి బిజీ షెడ్యూల్ కలిగిన ఆధునిక సమాజానికి భగవద్గీత 12వ అధ్యాయం 10వ శ్లోకం ఒక గొప్ప ఆచరణాత్మక పరిష్కారాన్ని, సరికొత్త దృక్పథాన్ని అందిస్తుంది. నేటి కాలానికి ఈ శ్లోకంలోని 'మత్కర్మపరమః' (పనుల ద్వారా దైవారాధన) సూత్రాన్ని మనం ఎలా అన్వయించుకోవచ్చో ఇప్పుడు విపులంగా పరిశీలిద్దాం.
మొదటగా, ఆధునిక ఉద్యోగ జీవితంలో టెన్షన్లు, ప్రెషర్లను తట్టుకోవడానికి ఈ శ్లోకం ఒక అద్భుతమైన మానసిక సూత్రాన్ని ఇస్తుంది. మనం ఆఫీసులో చేసే వర్క్ను కేవలం జీతం కోసం చేసే బానిస పనిలా కాకుండా, ఒక బాధ్యతగా, సమాజానికి లేదా దైవ సృష్టికి మనం అందించే సేవలా భావిస్తే ఆటోమేటిక్గా పనిలో ఒత్తిడి తగ్గిపోతుంది. "మదర్థమపి కర్మాణి కుర్వన్" అనగా చేసే ప్రతి పనిని ఒక అంకితభావంతో, నాణ్యతతో చేయడం. ఆధునిక మేనేజ్మెంట్లో చెప్పే 'వర్క్ ఈజ్ వర్షిప్' (పనియే దైవం) అనే సూత్రానికి భగవద్గీతలోని ఈ శ్లోకమే మూలం. మనం చేసే వృత్తినే దైవారాధనగా భావిస్తే, ప్రత్యేకంగా సమయం కేటాయించలేకపోతున్నామనే అపరాధ భావం మనసులో నుండి తొలగిపోతుంది.
రెండవదిగా, ఆధునిక కాలంలో పెరిగిపోతున్న స్వార్థం మరియు ఒంటరితనాన్ని అధిగమించడానికి ఈ శ్లోకం పరోపకార భావనను నేర్పుతుంది. మనకోసమే కాకుండా తోటి మనుషుల కోసం, సమాజం కోసం మన వంతు సహాయం చేయడం కూడా దైవ సేవ కిందకే వస్తుంది. ఎవరైనా కష్టంలో ఉన్నప్పుడు వారికి చేయూతనివ్వడం, కష్టపడి పనిచేసేటప్పుడు అందులో నిజాయితీని ప్రదర్శించడం ఇవన్నీ ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో భాగమేనని ఈ శ్లోకం నిరూపిస్తుంది. ప్రత్యేకమైన ఆచారాలు, పూజలు రానివారు కూడా కేవలం తమ కర్తవ్యాన్ని సక్రమంగా నిర్వర్తించడం ద్వారా జీవితంలో పరిపూర్ణతను (సిద్ధిని) సాధించవచ్చనే భరోసా ఆధునిక మనిషికి ఎంతో అవసరం.
చివరగా, జీవితంలో ఏ పని చేస్తున్నా నిరాశ చెందకుండా, దానిని ఒక సానుకూల దృక్పథంతో ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి ఈ శ్లోకం ప్రేరేపిస్తుంది. మనకు ఏది చేతనవుతుందో దానిని సంపూర్ణ అంకితభావంతో చేయడమే నిజమైన సాధన. ఆధునిక జీవన శైలిలో బిజీ లైఫ్ గడుపుతున్న ప్రతీ ఒక్కరూ తమ నిత్య కర్మలను దైవార్పణ బుద్ధితో చేస్తూ, అంతరంగంలో ప్రశాంతతను, ఆనందాన్ని సొంతం చేసుకోవడమే ఈ శ్లోక సారం.
ప్రతి ఒక్కరూ చదవంటి, ఇతరులకు షేర్ చేసి సదివించండి
రిప్లయితొలగించండి