శ్రీమద్భగవద్గీత 12వ అధ్యాయం 17వ శ్లోకం | ఉద్వేగ రహిత జీవితం మరియు భగవానునికి ఇష్టమైన భక్తుని దివ్య గుణాలు
శ్లోకం 12 - 17
యో న హృష్యతి న ద్వేష్టి న శోచతి న కాంక్షతి |
శుభాశుభపరిత్యాగీ భక్తిమాన్ యః స మే ప్రియః ||
- యః = ఎవరైతే
- న హృష్యతి = బాహ్యమైన మంచి విషయాలు లేదా సుఖాలు కలిగినప్పుడు అతిగా సంతోషంతో ఉప్పొంగిపోడో
- న ద్వేష్టి = ఎవరినీ, దేనినీ ద్వేషించడో
- న శోచతి = ప్రియమైనది కోల్పోయినప్పుడు లేదా కష్టాలు వచ్చినప్పుడు విచారించడో, కుంగిపోడో
- న కాంక్షతి = భవిష్యత్తులో లభించే వాటి కోసం లేదా భౌతిక సుఖాల కోసం పిచ్చిగా ఆశపడడో
- శుభాశుభపరిత్యాగీ = మంచి చెడులనే ద్వంద్వాలను, లేదా పుణ్యపాప ఫలితాలను మరియు లౌకికమైన ఇష్టాయిష్టాలను దైవానికి అంకితం చేసి వాటిపై మమకారాన్ని వదిలేసినవాడో
- భక్తిమాన్ = పరిపూర్ణమైన భక్తితో కూడినవాడు
- యః = ఎవరైతే ఉంటాడో
- సః = అటువంటి భక్తుడు
- మే = నాకు
- ప్రియః = అత్యంత ఇష్టమైనవాడు.
ఈ పదాల అంతరార్థాన్ని నిశితంగా పరిశీలిస్తే, మానవ మనసును నిత్యం కదిలించే ఉద్వేగాలైన సంతోషం, ద్వేషం, విచారం మరియు కోరికల తుఫానును ఎలా ఎదుర్కోవాలో స్పష్టమైన మార్గదర్శనం లభిస్తుంది. లౌకిక జీవితంలో మనిషి ఏదైనా మంచి జరిగితే తెగ ఆనందపడిపోవడం, ఏదైనా చెడు జరిగితే కుంగిపోవడం, తనకు నానియని వారిని ద్వేషించడం సర్వసాధారణం. కానీ శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు ఇక్కడ ఒక స్థితప్రజ్ఞుని యొక్క మానసిక సంతులతను అద్భుతంగా ఆవిష్కరిస్తున్నాడు. "న హృష్యతి న ద్వేష్టి" అనగా బాహ్య పరిస్థితుల ప్రభావానికి లోనై మనసును కోల్పోకపోవడం. "న శోచతి న కాంక్షతి" అనగా జరిగిపోయిన నష్టానికి బాధపడకుండా, భవిష్యత్తు కోసం ఆరాటపడకుండా వర్తమానంలో నిశ్చలంగా నిలబడటం. "శుభాశుభపరిత్యాగీ" అనగా ధర్మాధర్మాల కతీతంగా లేదా ద్వంద్వ అనుభవాల పట్ల సమభావం కలిగి ఉండటం. ఈ లక్షణాల సమ్మేళనమే ఒక ఉత్తమ భక్తుని అంతరంగిక సౌందర్యమని ఈ పదాల విశ్లేషణ ద్వారా మనకు అవగతమవుతుంది.
గడచిన శ్లోకాలలో భక్తుని యొక్క కోరికల రాహిత్యాన్ని మరియు కార్యదక్షతను వివరించిన శ్రీకృష్ణుడు, ఈ శ్లోకంలో అతని యొక్క మానసిక చలనం లేని స్థితిని మరింత స్పష్టంగా వివరిస్తున్నాడు. శ్రీకృష్ణ భగవానుడు అర్జునుడితో ఎంతో ఆప్యాయంగా ఇలా అంటున్నాడు: "ఓ అర్జునా! ఎవరైతే ఇష్టమైనది లభించినప్పుడు అతిగా సంతోషపడడో, అయిష్టమైనది ఎదురైనప్పుడు ద్వేషించడో, ప్రియమైనది పోయినప్పుడు విచారించడో, మరియు కొత్తగా దేనికోసమూ తపన పడడో, అలాగే మంచి చెడులనే ద్వంద్వాలను విడిచిపెట్టి భక్తితో నిండి ఉంటాడో, అటువంటి భక్తుడు నాకు అత్యంత ప్రియమైనవాడు."
ఈ తాత్పర్యం కేవలం ఒక ఆధ్యాత్మిక తత్త్వానికి మాత్రమే పరిమితం కాదు, ఇది మనిషి జీవితంలో ప్రశాంతతను వెతుక్కునే ఒక దివ్యమైన మార్గం. సాధారణంగా మనిషి జీవితం సుఖదుఃఖాల ఊయలలా మారుతుంటుంది. కొంచెం మంచి జరిగితే పొంగిపోవడం, కొంచెం కష్టం వస్తే కృంగిపోవడం వల్ల మానసిక శక్తి క్షీణించిపోతుంది. కానీ శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ బాహ్య ప్రపంచంలో ఎన్ని మార్పులు వచ్చినా, అంతరంగంలో మాత్రం చలించని ధైర్యాన్ని కలిగి ఉండాలని బోధిస్తున్నాడు. భగవంతునికి ఇష్టమైన భక్తుడు ఎప్పుడూ ఒకే రకమైన మానసిక స్థైర్యంతో ఉంటాడు. జీవితంలోని ద్వంద్వాలను (సుఖం-దుఃఖం, గెలుపు-ఓటమి) సమానంగా స్వీకరించే తత్త్వమే మనిషిని నిజమైన యోగిగా మారుస్తుంది. ఈ తాత్పర్యాన్ని అర్థం చేసుకున్న వ్యక్తి జీవితంలో ఏ పరిస్థితి ఎదురైనా భయపడడు, ధైర్యంగా ముందుకు సాగుతాడు.
నేటి ఆధునిక, వేగవంతమైన, సోషల్ మీడియా ఆధారిత పోటీ ప్రపంచంలో మనిషి నిత్యం ఉద్వేగాల సుడిగుండంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్నాడు. ఒక చిన్న ప్రశంస వస్తే ఆకాశంలో విహరించడం, కొద్దిపాటి విమర్శ లేదా వైఫల్యం ఎదురైతే పాతాళానికి తొక్కినట్లు కుంగిపోవడం నేటి తరంలో సర్వసాధారణమైపోయింది. స్టాక్ మార్కెట్ హెచ్చుతగ్గులు, కెరీర్ టెన్షన్లు, రిలేషన్షిప్ సమస్యల కారణంగా యువత తీవ్రమైన మానసిక ఆందోళనకు గురవుతున్నారు. ఇటువంటి అస్థిరమైన మరియు ఒత్తిడితో కూడిన ఆధునిక కాలంలో భగవద్గీత 12వ అధ్యాయం 17వ శ్లోకం ఒక దివ్యమైన మానసిక చికిత్సలా, జీవిత సత్యలా పనిచేస్తుంది. నేటి కాలానికి ఈ శ్లోకంలోని అద్భుతమైన లక్షణాలను మనం ఏ విధంగా అన్వయించుకోవచ్చో ఇప్పుడు విపులంగా పరిశీలిద్దాం.
మొదటగా, ఆధునిక సమాజంలో విపరీతంగా పెరిగిపోతున్న 'మూడ్ స్వింగ్స్ మరియు డిప్రెషన్' వంటి సమస్యలను అణచివేయడానికి "న హృష్యతి న ద్వేష్టి" (అతిగా ఆనందించకపోవడం, ద్వేషించకపోవడం) అనే సూత్రం ఎంతగానో సహాయపడుతుంది. సోషల్ మీడియాలో వచ్చే లైక్స్ చూసి మురిసిపోవడం, నెగెటివ్ కామెంట్లు చూసి కుంగిపోవడం నేడు సర్వసాధారణం. బాహ్య ప్రపంచం ఇచ్చే సర్టిఫికెట్ల మీద మన సంతోషం ఆధారపడకూడదు అనే స్పృహను ఈ శ్లోకం మనకు అందిస్తుంది. ఆధునిక సైకాలజీలో కూడా 'ఇమోషనల్ స్టెబిలిటీ' అత్యంత ముఖ్యమైన నాయకత్వ లక్షణంగా పరిగణించబడుతుంది.
రెండవదిగా, ఆధునిక కాలంలో భవిష్యత్తు గురించిన భయం మరియు గతాన్ని తలుచుకుంటూ ఏడ్చే తత్త్వాన్ని నివారించడానికి "న శోచతి న కాంక్షతి" (విచారించకపోవడం, ఆశపడి పరిగెత్తకపోవడం) అనే భావన ఒక బలమైన రక్షాకవచంలా పనిచేస్తుంది. రేపు ఏం జరుగుతుందో అనే ఆందోళనలో వర్తమాన క్షణంలోని ఆనందాన్ని కోల్పోతున్న ఆధునిక మానవుడికి ఈ శ్లోకం ఒక కనువిప్పు లాంటిది. ప్రయత్నం చేయడం మన వంతు బాధ్యత అని గ్రహిస్తే, ఫలితం కోసం అనావసరంగా టెన్షన్ పడాల్సిన అవసరం ఉండదు.
మూడవదిగా, ఆధునిక వృత్తి మరియు వ్యక్తిగత జీవితంలో ఎదురయ్యే వైఫల్యాలను తట్టుకునే శక్తిని పెంపొందించడంలో "శుభాశుభపరిత్యాగీ" (మంచిచెడుల ద్వంద్వాలను సమంగా స్వీకరించడం) అనే గుణం అద్భుతంగా పనిచేస్తుంది. బిజినెస్లో లాభం వచ్చినా, నష్టం వచ్చినా ఒకేలా స్పందించే తత్త్వాన్ని అలవర్చుకుంటే జీవితం ప్రశాంతంగా మారుతుంది.
చివరగా, జీవితంలో ఎలాంటి విపత్కర పరిస్థితులు ఎదురైనా, బాహ్య ప్రపంచం ఎంత అల్లకల్లోలంగా ఉన్నా, మన అంతరంగం మాత్రం ప్రశాంతంగా, నిశ్చలంగా ఉండేలా చూసుకోవడమే నిజమైన మానవ వికాసం. భగవద్గీత అందించిన ఈ దివ్యమైన సూత్రాలను మన దైనందిన జీవితంలో ఆచరిస్తూ, సంతుష్టితో కూడిన సంతోషకరమైన జీవన శైలిని సొంతం చేసుకోవడమే ఈ శ్లోక సారం.
కామెంట్లు
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి