శ్లోకం 7 - 15
న మాం దుష్కృతినో మూఢాః ప్రపద్యంతే నరాధమాః ।
మాయయాఽపహృతజ్ఞానా ఆసురం భావమాశ్రితాః ॥
పదాలు - అర్థాలు
- న = భజించరు / ఆశ్రయించరు
- మామ్ = నన్ను (పరమాత్మయైన నన్ను)
- దుష్కృతినః = పాపపు పనులు చేసేవారు / దుష్కర్ములు
- మూఢాః = అజ్ఞానులు / తెలివితక్కువవారు
- ప్రపద్యంతే = శరణు కోరుదురు / భజింతురు (కానీ వీరు శరణు పొందరు)
- నరాధమాః = మనుషులలో అత్యంత నీచమైనవారు
- మాయయా = మాయ చేత / భ్రమ కారణంగా
- అపహృతజ్ఞానాః = నష్టపోయిన వివేకము కలవారు / జ్ఞానము హరించబడినవారు
- ఆసురమ్ = రాక్షస సంబంధమైన
- భావమ్ = స్వభావమును / మనస్తత్వమును
- ఆశ్రితాః = ఆశ్రయించినవారై
సమగ్ర తాత్పర్యం
శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు అర్జునుడితో ఇలా అంటున్నాడు "ఓ అర్జునా! ఎవరైతే పాపపు పనులు చేసే దుష్కర్ములు ఉన్నారో, పూర్తిగా అజ్ఞానంలో కూరుకుపోయిన మూర్ఖులు ఉన్నారో, మానవ జాతిలోనే అత్యంత నీచులైనవారై ఉన్నారో, మరియు మాయ చేత తమ వివేక జ్ఞానాన్ని పూర్తిగా కోల్పోయి రాక్షస స్వభావాన్ని ఆశ్రయించి ఉన్నారో - అటువంటి మానవులు నన్ను శరణు పొందరు (నన్ను భజించరు)."
గీత ఏడవ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు అత్యంత కఠినమైన, కానీ ఎంతో వాస్తవికమైన సత్యాన్ని ఈ శ్లోకం ద్వారా వివరిస్తున్నాడు. ఇంతకుముందు శ్లోకంలో తనను శరణు వేడితే మాయను దాటవచ్చని చెప్పిన భగవానుడు, మరి కొందరు మనుషులు అసలు దైవం వైపు ఎందుకు చూడలేకపోతున్నారు? వారికి ఏది అడ్డు వస్తోంది? అనే కోణాన్ని వివరిస్తున్నాడు. ఈ సృష్టిలో దైవత్వాన్ని గుర్తించకుండా, భగవంతుని ఆశ్రయించకుండా దూరం జరిగే వారిలో ప్రధానంగా నాలుగు రకాల స్వభావులు ఉంటారు.
మొదటివారు దుష్కృతులు, అంటే నిత్యం స్వార్థం కోసం, అక్రమాల కోసం పాపపు పనులు చేసేవారు. రెండవవారు మూఢులు - అంటే లౌకిక సుఖాల వెనుక పరుగెత్తుతూ, అసలు జీవిత పరమార్ధం ఏమిటో తెలుసుకోలేని అజ్ఞానులు. మూడవవారు నరాధములు - మనిషి జన్మ ఎత్తినప్పటికీ, ఆ దైవిక విలువలను, సత్ప్రవర్తనను పూర్తిగా మరచిపోయి నీచమైన ప్రవర్తన కలిగినవారు. ఇక నాల్గవవారు ఆసుర స్వభావులు మరియు మాయ చేత జ్ఞానం కోల్పోయినవారు. వీరు తమ అహంకారం, గర్వం కారణంగా దేవుడిని నమ్మకపోగా, దైవత్వాన్ని ఎద్దేవా చేస్తుంటారు. ఈ నాలుగు రకాల వ్యక్తులు తమలోని దురాశ, అహంకారం మరియు మాయా ప్రభావం వల్ల ఎప్పటికీ దైవ మార్గానికి దూరంగానే ఉండిపోతారు.
ఆధునిక కాలంలో ఈ శ్లోకం యొక్క ప్రాముఖ్యత
నేటి ఆధునిక, పోటీ ప్రపంచంలో నైతిక విలువులు పడిపోవడానికి, సమాజంలో నేరాలు, మోసాలు, స్వార్థం పెరిగిపోవడానికి గీతలోని ఈ పదిహేనవ శ్లోకం అద్దం పడుతోంది. టెక్నాలజీ ఎంతగా అభివృద్ధి చెందినా, చదువులు ఎంత పెరిగినా మనిషిలోని మానవత్వం మాత్రం క్రమంగా కరువవుతోంది. ఇటువంటి ఆధునిక సమాజంలో ఈ శ్లోకం మనకు ఒక హెచ్చరికలాగా, ఒక గొప్ప ఆత్మపరిశీలనా మార్గంగా నిలుస్తుంది.
ఈ శ్లోకంలో శ్రీకృష్ణుడు చెప్పిన "మాయయాఽపహృతజ్ఞానాః" (మాయ చేత జ్ఞానం హరించబడినవారు) అనే మాట నేటి ఆధునిక మానవునికి సరిగ్గా సరిపోతుంది. ఈ రోజుల్లో చదువుకున్న వారు, పెద్ద పెద్ద ఉద్యోగాలు చేస్తున్నవారు కూడా విచక్షణా జ్ఞానాన్ని కోల్పోయి, డబ్బు, అధికారం కోసం ఏ నీచమైన పనికైనా వెనుకాడటం లేదు. తమ స్వార్థమే సర్వస్వమని భావిస్తూ, తోటి మనుషుల ప్రాణాలను, హక్కులను కాలరాస్తున్నారు. సైన్స్ మరియు టెక్నాలజీని మానవ సంక్షేమం కోసం కాకుండా, వినాశనానికి, మోసాలకు ఉపయోగిస్తున్న వారి తీరు ఈ శ్లోకంలోని ఆసుర స్వభావాన్ని గుర్తు చేస్తోంది.
అలాగే, ఆధునిక కాలంలో దైవభక్తిని, ఆధ్యాత్మికతను కేవలం మూఢనమ్మకంగా కొట్టిపారేసే ధోరణి యువతలో పెరిగిపోతోంది. భగవంతుని పట్ల విశ్వాసం లేకపోవడం వల్ల మనుషులలో సహనం, బాధ్యత, నైతికత తగ్గిపోయి డిప్రెషన్, ఆత్మహత్యలు, నేర ప్రవృత్తి విపరీతంగా పెరుగుతున్నాయి. "నాకంటే శక్తిమంతుడు ఎవరూ లేరు, నేనే సర్వస్వం" అనే అహంకారం మనిషిని పతనం అంచుకు తీసుకెళ్తుంది. ఈ శ్లోకం అటువంటి అహంకార పూరిత స్వభావాన్ని హెచ్చరిస్తుంది.
అంతేకాకుండా, కార్పొరేట్ మరియు వ్యాపార రంగాలలో ఎథిక్స్ ఎంత ముఖ్యమో ఈ శ్లోకం పరోక్షంగా బోధిస్తుంది. కేవలం లాభాల కోసం, మోసపూరిత మార్గాల ద్వారా వ్యాపారం చేసేవారు తాత్కాలికంగా పైకి కనిపించినప్పటికీ, వారి అంతర్గత జీవనం అశాంతిమయంగా ఉంటుంది. సమాజంలో నిజమైన గౌరవం దక్కాలంటే ధర్మబద్ధమైన ప్రవర్తన, వినయశీలత ఎంత అవసరమో ఈ శ్లోకం ద్వారా గ్రహించవచ్చు.
కాబట్టి, ఆధునిక కాలపు యాంత్రిక మరియు స్వార్థపూరిత జీవన విధానంలో మనిషి తన విచక్షణా జ్ఞానాన్ని కోల్పోకుండా, రాక్షస స్వభావానికి దూరంగా ఉంటూ, ఒక ఉత్తమ మానవుడిగా జీవించడానికి ఈ పదిహేనవ శ్లోకం ఒక గొప్ప కనువిప్పులా, దివ్య మార్గదర్శిలా నిలుస్తుంది. జీవితాన్ని సన్మార్గంలో నడిపించుకోవడానికి ఈ శ్లోక సారం ఎంతో దోహదపడుతుంది.