శ్రీమద్భగవద్గీత 1వ అధ్యాయం, 33వ శ్లోకం, అర్థాలు, వివరణ
రాజ్యం భోగాః సుఖాని చ ।
త ఇమే వస్థితా యుద్ధే
ప్రాణాంస్త్యక్త్వా ధనాని చ ॥
పదాలు - అర్థాలు
- యేషామ్ అర్థే = ఎవరి కొరకు అయితే, ఏయే వ్యక్తుల ప్రయోజనం కోసం.
- కాంక్షితమ్ = కోరుకోవాలని ఆశించామో.
- నః = మా యొక్క.
- రాజ్యమ్ = రాజ్యము, అధికారం.
- భోగాః = భోగభాగ్యాలు, విలాసాలు.
- సుఖాని చ = మరియు సమస్తమైన సుఖసంతోషాలు.
- తే ఇమే = ఆ ఈ వ్యక్తులందరూ (మన బంధువులు, గురువులు).
- అవస్థితాః = ఇక్కడ యుద్ధ భూమిలో వచ్చి నిలబడ్డారు.
- యుద్ధే = ఈ మహా సంగ్రామంలో, రణరంగంలో.
- ప్రాణాన్ త్యక్త్వా = తమ ప్రాణాలను తృణప్రాయంగా వదిలేయడానికి సిద్ధపడి.
- ధనాని చ = మరియు తమ ధనసంపదలను, సర్వస్వాన్ని పణంగా పెట్టి.
సమగ్ర తాత్పర్యం
కురుక్షేత్ర మహాసంగ్రామ రంగస్థలంపై అర్జునుడు తన అంతర్గత నైతిక సంక్షోభాన్ని శ్రీకృష్ణుడి ముందు ఒక్కొక్కటిగా వివరిస్తున్నాడు. క్రితం శ్లోకంలో విజయం, రాజ్యం, సుఖాలు తనకు అక్కర్లేదని తేల్చిచెప్పిన అర్జునుడు, ఈ ముప్పవ మూడవ శ్లోకంలో ఆ రాజ్యాల వల్ల కలిగే విచిత్రమైన, అత్యంత బాధాకరమైన వైరుధ్యాన్ని వివరిస్తున్నాడు. ఒక మనిషి జీవితంలో ఎవరి కోసం సంపాదించాలనుకుంటాడో, ఎవరితో కలిసి ఆనందంగా బతకాలని ఆశపడతాడో, వారే ఇక్కడ ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి తనను ఎదుర్కొవడానికి నిలబడ్డారని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నాడు.
అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుడితో ఇలా అంటున్నాడు: "ఓ కృష్ణా! మనం తాతలు, గురువులు, బంధువులు, స్నేహితులు కొరకు ఈ రాజ్యం కావాలని కోరుకున్నామో, ఏ భోగభాగ్యాల కోసం, సుఖాల కోసం ఆశపడ్డామో, వారే ఇప్పుడు తమ ప్రాణాలను, ధనసంపదలను అన్నింటినీ త్యాగం చేయడానికి సిద్ధపడి ఈ యుద్ధ భూమిలో మనకు ఎదురుగా నిలబడి ఉన్నారు. మనం ఎవరి కోసం ఈ సంపదలను సంపాదించాలనుకున్నామో, వారే ఈ యుద్ధంలో ప్రాణాలు కోల్పోతే, ఆపై మనం సాధించే ఆ రాజ్యంతో లేదా భోగాలతో మనకు ఒరిగేది ఏమిటి? ఆ బంధువులు లేని ఆనందం మనకు ఏ మాత్రం సంతోషాన్ని ఇస్తుంది?"
ఇక్కడ అర్జునుడి ఆలోచనలో ఒక గంభీరమైన జీవిత సత్యం దాగుంది. మనిషి తన జీవితాంతం కుటుంబం కోసం, ఆప్తుల కోసం, బంధువుల కోసం సంపాదిస్తాడు, కష్టపడతాడు. కానీ అదే సంపద కోసం, అధికారం కోసం ఆ ఆప్తులతోనే గొడవపడి వారిని కోల్పోతే, ఆ సంపాదనకు ఎలాంటి అర్థం ఉంటుందని అర్జునుడు ప్రశ్నిస్తున్నాడు. తోటివారితో పంచుకునే పండుగ లేని విజయం ఒక శాపంతో సమానమనే అద్భుతమైన మానసిక పరిపక్వత ఈ శ్లోకంలో కనిపిస్తుంది. జీవితంలో బంధాలు మరియు ఆప్యాయతల విలువ భౌతిక సంపద కంటే ఎంత గొప్పదో ఈ ఘట్టం మనకు స్పష్టం చేస్తుంది.
ప్రశ్నలు - జవాబులు
ప్రశ్న 10). ఈ శ్లోకంలో అర్జునుడు తాము దేనికోసం రాజ్యాలను, భోగాలను ఆశించామని చెప్పాడు?
జవాబు: బంధువులు, గురువులు, ఆప్తులు కొరకు అయితే రాజ్యం కావాలని అని చెప్పాడు.
ప్రశ్న 2). యుద్ధ భూమిలో ఎదురుగా నిలబడి ఉన్న ఆ బంధువులు ఏమి చేయడానికి సిద్ధపడ్డారు?
జవాబు: వారి ప్రాణాలను మరియు ధనసంపదలను త్యాగం చేయడానికి సిద్ధపడి యుద్ధ రంగంలో నిలబడ్డారు.
ప్రశ్న 3). ఎవరి కోసం సంపాదించాలనుకున్నామో వారే లేకపోతే ఏమవుతుందని అర్జునుడు భావించాడు?
జవాబు: ఆ సంపాదన లేదా రాజ్యం వల్ల ఎలాంటి ప్రయోజనం ఉండదని, ఆ విజయం అర్థరహితమని భావించాడు.