శ్రీమద్భగవద్గీత 1వ అధ్యాయం 45వ శ్లోకం. రాజ్యసుఖం కోసం పాపానికి ఒడిగట్టిన అర్జునుడి పశ్చాత్తాపం

శ్రీమద్భగవద్గీత 1వ అధ్యాయం, 45వ శ్లోకం, అర్థాలు, వివరణ

శ్లోకం 1 - 45

అహో బత మహత్పాపం
కర్తుం వ్యవసితా వయమ్ |
యద్రాజ్యసుఖలోభేన
హంతుం స్వజనముద్యతాః

పదాలు - అర్థాలు

• అహో బత = అయ్యో ఎంత ఆశ్చర్యకరమైన విచారం!, ఎంత పెద్ద దురవస్థ!
• మహత్ పాపమ్ = మహా పాపాన్ని, భయంకరమైన పాప కార్యాన్ని.
• కర్తుమ్ = చేయడానికి.
• వ్యువసితాః వయం = మేము పూనుకున్నాము, సిద్ధపడ్డాము.
• యత్ = ఏ కారణం చేతనైతే.
• రాజ్య సుఖ లోభేన = రాజ్య సుఖంపై ఉన్న దురాశ (లోభం) వలన.
• హన్తుమ్ = చంపడానికి, వధించడానికి.
• స్వజనమ్ = సొంత వారిని, రక్తసంబంధీకులను.
• ఉద్యతాః = సిద్ధపడ్డాము, పూనుకున్నాము.
తాత్పర్యం
అయ్యో! రాజ్యసుఖం మీద ఉన్న దురాశతో మన సొంత బంధువులను చంపడానికి సిద్ధపడి, ఎంతటి మహా పాపానికి పూనుకున్నాము. ఇది నిజంగా ఎంతో ఆశ్చర్యకరమైన, బాధాకరమైన విషయం.

సమగ్ర తాత్పర్యం

కురుక్షేత్ర మహాసంగ్రామ రంగస్థలంపై విల్లును కిందపెట్టి కూర్చున్న అర్జునుడు, మొదటి అధ్యాయం చివరి దశకు చేరుకునేసరికి తన అంతరాత్మ ప్రబోధంతో తీవ్రమైన పశ్చాత్తాపం చెందుతున్నాడు. ఇప్పటివరకు తాను యుద్ధం వల్ల కలిగే సామాజిక, కుటుంబ మరియు ఆధ్యాత్మిక పతనాలను ఒక్కొక్కటిగా వివరిస్తూ వచ్చిన ఆయన, ఈ నలభై ఐదవ శ్లోకంలో తన సొంత మానసిక సంఘర్షణను, అజ్ఞానాన్ని తీవ్రంగా గర్తించుకుంటున్నాడు.

అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుడితో తన ఆవేదనను వెలిబుచ్చుతూ ఇలా అంటున్నాడు: "ఓ కృష్ణా! అయ్యో, ఎంత పెద్ద విపత్తు ఇది! కేవలం తాత్కాలికమైన రాజ్య సుఖాలు, భోగభాగ్యాల మీద ఉన్న దురాశతో మనం ఎంతటి భయంకరమైన పాపానికి సిద్ధపడ్డాము? పరమ ఆప్తులు, తోటి రక్తసంబంధీకులు అయిన స్వజనులను మన చేతులతో మనమే హటమార్చుకోవడానికి తెగించాము కదా! ఇది కేవలం యుద్ధం కాదు, మన స్వార్థం కోసం మనమే కొనితెచ్చుకుంటున్న మహా పాప విలయం."

ఇక్కడ అర్జునుడి మనస్తత్వంలో ఒక గొప్ప పరివర్తన కనిపిస్తుంది. క్షణికమైన అధికారిక ఆశల కోసం సొంతవారిని చంపడం ఎంతటి హేయమైన చర్యో ఆయన గ్రహించాడు. యుద్ధభూమిలో శత్రువులని భావించి పోరాడటానికి సిద్ధపడిన ఆయనకు, వాస్తవానికి వారంతా తన సొంత కుటుంబీకులే అనే సత్యం తీవ్రమైన మానసిక వేదనను మిగిల్చింది. భౌతికమైన విజయాలు, రాజ్యాలు శాశ్వతం కాదని, తోటివారి ప్రాణాలను బలిపెట్టి సాధించే ఏ విజయం కూడా మనిషికి మనశ్శాంతిని ఇవ్వలేదనే గాఢమైన సత్యాన్ని ఈ శ్లోకం ద్వారా అర్జునుడు లోకానికి చాటిచెబుతున్నాడు.

ఆధునిక కాలములో ప్రాముఖ్యత

నేటి సమాజంలో డబ్బు, పదవి, అధికారం, ఆస్తి, వ్యాపార ప్రయోజనాలు లేదా వ్యక్తిగత విజయాల కోసం కుటుంబ సంబంధాలను, స్నేహాలను, మానవత్వాన్ని దెబ్బతీయడం కనిపిస్తుంది. మనకు కావాల్సిన ప్రయోజనం ఎంత ముఖ్యమైనదైనా, దాని కోసం మన విలువలను మరియు మన సంబంధాలను కోల్పోవద్దని ఈ శ్లోకం హెచ్చరిస్తుంది.