శ్రీమద్భగవద్గీత 2.18వ శ్లోకం | శరీరం నశించినా ఆత్మ నశించదు | పదాలు అర్థాలు, తాత్పర్యం

శ్రీమద్భగవద్గీత 2.18వ శ్లోకం

భగవద్గీత 2వ అధ్యాయం 18వ శ్లోకం, ఆత్మ నిత్యత్వం యొక్క గొప్ప సందేశం

శ్లోకం 2 - 18
అంతవంత ఇమే దేహా
నిత్యస్యోక్తాః శరీరిణః |
అనాశినోఽప్రమేయస్య
తస్మాద్యుధ్యస్వ భారత ||

పదాలు - అర్థాలు

  • అంతవంతః = అంతం కలిగినవి, ఒకరోజు నశించేవి
  • ఇమే = ఇవి, ఈ కనిపిస్తున్న
  • దేహాః = శరీరాలు
  • నిత్యస్య = శాశ్వతమైన, ఎప్పటికీ ఉండే
  • ఉక్తాః = చెప్పబడినవి, పేర్కొనబడినవి
  • శరీరిణః = శరీరంలో నివసించే ఆత్మకు సంబంధించిన
  • అనాశినః = నాశనం లేనిది, నశించనిది
  • అప్రమేయస్య = కొలవడానికి లేదా పూర్తిగా అంచనా వేయడానికి సాధ్యం కానిది
  • తస్మాత్ = కాబట్టి, అందువల్ల
  • యుధ్యస్వ = యుద్ధం చేయి, నీ కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించు
  • భారత = భరత వంశంలో జన్మించిన అర్జునా!
తాత్పర్యం 2-18
శ్రీకృష్ణ భగవానుడు అర్జునుడితో ఇలా పలికాడు
"ఎట్టి పరిస్థితులలోనూ నాశనం కానిది, ఎవరికీ అంతుచిక్కనిది, నిత్యమైనది అయిన ఈ ఆత్మను ఆశ్రయించి ఉన్న భౌతిక శరీరాలు మాత్రం నశించేవి అని చెప్పబడ్డాయి. కాబట్టి ఓ భరతవంశ శ్రేష్ఠుడా! నీ కర్తవ్యమైన యుద్ధాన్ని చేయుము."

సమగ్ర తాత్పర్యం

భగవద్గీతలోని ఈ పద్దెనిమిదో శ్లోకం గీతా బోధనలో అత్యంత కీలకమైన మలుపు. ఇంతవరకు ఆత్మ యొక్క గొప్పతనాన్ని, అది నశించదని వివరిస్తూ వచ్చిన శ్రీకృష్ణుడు, ఈ శ్లోకంలో తన బోధనను నేరుగా అర్జునుడి కర్తవ్యానికి అన్వయించి చెబుతున్నాడు.

ఈ శ్లోకంలోని లోతైన ఆధ్యాత్మిక అంతరార్థాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం.

శరీరం నశ్వరమైంది (అన్తవన్తో దేహాః) :
ఈ సృష్టిలో పుట్టిన ప్రతి భౌతిక శరీరానికి ఒక ఆయుష్షు ఉంటుంది. అది బాల్యము, యవ్వనం, వృద్ధాప్యాలను దాటి ఒకరోజు కచ్చితంగా నశించిపోతుంది. భీష్ముడు, ద్రోణుడు లేదా ఇరుపక్షాల సైనికుల శరీరాలు ఈరోజు కాకపోతే రేపు మరణించాల్సిందే. శరీరం తాత్కాలికం అనే సత్యాన్ని మనం మొదట అంగీకరించాలి.

ఆత్మ శాశ్వతం మరియు అప్రమేయం (నిత్యస్య అనాశినో అప్రమేయస్య) :
శరీరంలో ఉండే ఆత్మ మాత్రం ఏనాడూ నశించదు. అది నిత్యం. అంతేకాదు, అది 'అప్రమేయం' అనగా మన ఇంద్రియాలకు, కంటికి కనిపించదు, మేధస్సుకు పూర్తిగా అంతుచిక్కదు. దానిని కేవలం దివ్యమైన ఆత్మజ్ఞానం ద్వారా మాత్రమే అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకోగలము.

కర్తవ్య నిర్వహణకు పిలుపు (తస్మాద్యుధ్యస్వ) :
"శరీరం నశిస్తుంది, ఆత్మ శాశ్వతం" అనే వేదాంత సత్యాన్ని బోధించిన తర్వాత, శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి స్పష్టమైన ఆదేశం ఇస్తున్నాడు. "అందువల్ల నీవు శోకించడం మానేసి, క్షత్రియుడిగా నీ కర్తవ్యమైన యుద్ధం చేయుము." చావు పుట్టుకల భ్రమలో పడి తన ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టడం సరైన పద్ధతి కాదని ఆయన హెచ్చరిస్తున్నాడు.

అర్జునుడి భ్రాంతికి శాశ్వత పరిష్కారం :
అర్జునుడు "నా చేతిలో వీరందరూ చనిపోతారు" అనే పాపభీతితో కుంగిపోయాడు. కానీ శ్రీకృష్ణుడు "చనిపోయేది కేవలం మట్టితో చేసిన శరీరం మాత్రమే, ఆత్మను ఎవరూ చంపలేరు" అని స్పష్టం చేయడం ద్వారా అర్జునుడి కర్తవ్య చ్యుతిని నివారించి, ధర్మ మార్గంలో నడిపించాడు.

ఆధునిక కాలంలో ఈ శ్లోకం యొక్క ప్రాముఖ్యత

నేటి ఆధునిక కాలంలో మనుషులు ఎదుర్కొనే వృత్తిపరమైన బాధ్యతలు, నైతిక సందిగ్ధతలకు ఈ శ్లోకం అద్భుతమైన మార్గదర్శిగా నిలుస్తుంది:

బాధ్యతలను భయపడకుండా నిర్వర్తించడం :
జీవితంలో క్లిష్టమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి వచ్చినప్పుడు, పనులను పూర్తి చేయాల్సి వచ్చినప్పుడు మనం భయంతో వెనకడుగు వేస్తాము. కానీ శరీరం నశ్వరమైనా, మన లక్ష్యాలు, కర్తవ్యాలు శాశ్వతమైనవని భావించి ధైర్యంగా ముందుకు సాగాలని ఈ శ్లోకం నేర్పుతుంది.

భౌతిక నష్టాల పట్ల భయం వీడటం :
వ్యాపారంలో వైఫల్యాలు వచ్చినప్పుడు లేదా ఆస్తులు కోల్పోయినప్పుడు కుంగిపోకుండా, భౌతిక రూపాలు మారుతుంటాయని, మన ఆత్మవిశ్వాసం, ప్రయత్నం ఎప్పటికీ పోవనే సానుకూల దృక్పథాన్ని ఇది ఇస్తుంది.

జీవితం పట్ల సరైన అవగాహన :
మనం దేనికోసమైతే ప్రాణాలు ఇస్తామో, ఆ భౌతిక శరీరం, ఆస్తులు ఒకరోజు శాశ్వతంగా నిలిచిపోవనే సత్యాన్ని గ్రహించినప్పుడు, మనిషిలో స్వార్థం తగ్గి పరోపకార బుద్ధి, ధర్మబుద్ధి పెరుగుతాయి.

వృత్తి ధర్మం :
తన విధులను నిర్వహించేటప్పుడు అనవసరమైన భావోద్వేగాలకు, భయాలకు లోనుకాకుండా, నిష్పక్షపాతంగా తన కర్తవ్యాన్ని పూర్తి చేయాలనే స్పృహను ఈ శ్లోకం ఉద్యోగులకు, నాయకులకు అందిస్తుంది.

ప్రశ్నలు - జవాబులు

ప్రశ్న 1). ఈ శ్లోకంలో భౌతిక శరీరాల స్వభావం ఎలాంటిదని చెప్పబడింది?
జవాబు: భౌతిక శరీరాలు అన్తవన్తః అనగా నాశనమయ్యేవి, అంతము గలవి అని చెప్పబడ్డాయి.

ప్రశ్న 2). ఆత్మ యొక్క లక్షణాలుగా శ్రీకృష్ణుడు ఏ పదాలను ఉపయోగించాడు?
జవాబు: ఆత్మ నిత్యమైనది (ఎప్పటికీ ఉండేది), అనాశి (నాశనం లేనిది) మరియు అప్రమేయం (ఇంద్రియాలకు అంతుచిక్కనిది) అని వర్ణించాడు.

ప్రశ్న 3). ఈ సత్యాన్ని బోధించిన తర్వాత శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి ఏమి చేయమని ఆజ్ఞాపించాడు?
జవాబు: "తస్మాద్యుధ్యస్వ" అనగా అందువల్ల నీవు నీ కర్తవ్యమైన యుద్ధాన్ని చేయుము అని ఆజ్ఞాపించాడు.

ప్రశ్న 4). 'అప్రమేయం' అంటే ఏమిటి?
జవాబు: లౌకిక ఇంద్రియాలకు లేదా తర్కానికి పూర్తిగా అంతుచిక్కనిది, కేవలం ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానానుభూతి ద్వారా మాత్రమే గ్రహించదగినది అని అర్థం.

ప్రశ్న 5). ఆధునిక జీవితంలో ఈ 18వ శ్లోకం మనకు ఏ సందేశాన్ని ఇస్తుంది?
జవాబు: తాత్కాలిక భౌతిక విషయాలకు భయపడి లేదా కుంగిపోకుండా, మన కర్తవ్యాన్ని, బాధ్యతలను ధైర్యంగా నిర్వర్తించాలనే గొప్ప సందేశాన్ని ఇస్తుంది.

ముగింపు

శ్రీమద్భగవద్గీత 2వ అధ్యాయం 18వ శ్లోకం మనిషికి జీవితంలోని ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక సత్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. శరీరం ఒకరోజు నశించినా ఆత్మ నిత్యమైనదని శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి వివరిస్తున్నాడు.

మనిషి జీవితంలో సుఖాలు, దుఃఖాలు, విజయాలు, అపజయాలు వస్తుంటాయి. వాటిని చూసి మనశ్శాంతిని కోల్పోకుండా, జ్ఞానంతో ఆలోచించి ధర్మమార్గంలో ముందుకు సాగాలి.

మనకు లభించిన జీవితాన్ని మంచి పనులకు ఉపయోగించుకోవాలి. ఇతరులకు సహాయం చేయాలి. కుటుంబం పట్ల, సమాజం పట్ల మన బాధ్యతలను గుర్తించాలి.

శరీరం తాత్కాలికం. ఆత్మ నిత్యం. ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకుని ధర్మబద్ధంగా జీవించడమే ఈ శ్లోకం అందించే గొప్ప సందేశం.

కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి

కొత్తది పాతది