కర్మ అంటే ఏమిటి? కర్మ ఫలితం ఎలా పనిచేస్తుంది?

భగవద్గీతలో అత్యంత ప్రాముఖ్యంగా చర్చించిన తత్త్వాలలో “కర్మ” ఒకటి. మనిషి జీవితం మొత్తం కర్మతోనే నిర్మితమై ఉంటుంది. మనం ఆలోచించడం, మాట్లాడటం, చేయడం మొదలగునవన్నీ కర్మ పరిధిలోకి వస్తాయి. కర్మ అంటే కేవలం శారీరకంగా చేసే పనులు మాత్రమే కాదు. మన మనస్సులో కలిగే సంకల్పాలు, మాటల ద్వారా వ్యక్తమయ్యే భావాలు కూడా కర్మలే. భగవద్గీత కర్మను కేవలం కార్యంగా మాత్రమే కాకుండా, జీవన విధానంగా, ఆధ్యాత్మిక ప్రగతికి మార్గదర్శకంగా చూపిస్తుంది.

కర్మ యొక్క అసలు అర్థం

“కర్మ” అనే పదం సంస్కృతంలో “చర్య” లేదా “పని” అని అర్థం. జీవి ఉన్నంత కాలం కర్మ తప్పదు. శ్వాసించడం కూడా ఒక కర్మే. కర్మ లేకుండా జీవితం లేదు. భగవద్గీత ప్రకారం ఎవ్వరూ క్షణమాత్రం కూడా కర్మ చేయకుండా ఉండలేరు. ప్రకృతి గుణాలు మనలను ఏదో ఒక పని చేయించేవే.
భగవద్గీతలో కర్మను మూడు ప్రధాన కోణాల్లో చూస్తారు:
1. కర్మ (ధర్మకర్మ): కర్తవ్యంగా చేయవలసిన పని
2. అకర్మ: కర్మ చేయకుండా ఉండటం కాదు. కర్మలో ఆసక్తి లేకుండా చేయడం
3. వికర్మ: ధర్మానికి విరుద్ధంగా చేసే పని
ఈ మూడు మధ్య తేడా తెలుసుకోవడం జీవన మార్గంలో చాలా ముఖ్యం.

కర్తవ్య కర్మ ప్రాముఖ్యత

భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి చెప్పిన ముఖ్యమైన సందేశం ఏమిటంటే “నీ కర్తవ్యాన్ని చేయి”. ఫలితం గురించి ఆలోచిస్తూ కర్మను వదిలేయడం సరికాదు. మన స్థితి, పాత్ర, బాధ్యతల ఆధారంగా మనకు కొన్ని కర్తవ్యాలు ఉంటాయి. తల్లిదండ్రులకు పిల్లలపై, గురువుకు శిష్యులపై, నాయకుడికి సమాజంపై మొదలగునవన్నీ కర్తవ్యాలు.
కర్మను వదిలి పారిపోవడం ద్వారా శాంతి దొరకదు. కర్తవ్యాన్ని ధర్మబద్ధంగా చేయడం ద్వారానే అంతరంగ శుద్ధి కలుగుతుంది. గీతలో చెప్పిన కర్మయోగం అంటే ఇదే. పని చేయాలి, కానీ స్వార్థం లేకుండా చేయాలి.

కర్మ ఫలిత సూత్రం

కర్మ ఫలితం అనేది భగవద్గీతలో అత్యంత లోతైన సిద్ధాంతం. ప్రతి కర్మకు ఫలితం ఉంటుంది. విత్తనాన్ని నాటితే మొక్క ఎదిగినట్లే, కర్మకు ఫలితం తప్పదు. కానీ ఆ ఫలితం ఎప్పుడు, ఎలా వస్తుందో మనకు ఎప్పుడూ స్పష్టంగా కనిపించకపోవచ్చు.
కర్మ ఫలితాలు మూడు విధాలుగా అర్థం చేసుకోవచ్చు:
1. తక్షణ ఫలితం : కొన్ని కర్మలకు వెంటనే ఫలితం కనిపిస్తుంది. ఉదాహరణకు కష్టపడి చదివితే పరీక్షలో మంచి మార్కులు రావచ్చు.
2. ఆలస్య ఫలితం : కొన్ని కర్మల ఫలితాలు కాలం తర్వాత తెలుస్తాయి. మంచి అలవాట్లు సంవత్సరాల తర్వాత ఆరోగ్యంగా మారుస్తాయి.
3 అప్రత్యక్ష ఫలితం : కొన్ని కర్మల ఫలితం మనకు కనిపించకపోయినా జీవన గమనాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. మన భావాలు, సంకల్పాలు కూడా భవిష్యత్తు అనుభవాలపై ప్రభావం చూపుతాయి.
భగవద్గీత ప్రకారం, కర్మ ఫలితం తప్పదు కానీ ఫలితం మీద మన నియంత్రణ ఉండదు. మన చేతిలో ఉన్నది కేవలం కర్మ మాత్రమే.

ఫలితాసక్తి ఎందుకు బంధనానికి కారణం?

మనిషి ఎక్కువగా ఫలితం కోసమే పని చేస్తాడు. ఫలితం మీద ఆశ పెరిగినప్పుడు భయం, ఆందోళన, నిరాశ వస్తాయి. ఫలితం రాకపోతే నిరుత్సాహం, వచ్చినా అహంకారం వస్తాయి. ఈ రెండు మనసును బంధిస్తాయి.
గీత బోధ ఏమిటంటే, ఫలితాన్ని ఆశించి కర్మ చేయవద్దు. ఫలితాన్ని పూర్తిగా వదిలేయమని కాదు, దానిపై ఆధారపడకూడదని సూచిస్తుంది. కర్మను సమర్పణ భావంతో చేస్తే మనసు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది.

నిష్కామ కర్మ — గీత బోధలో హృదయం

నిష్కామ కర్మ అంటే కోరికలేని పని కాదు, స్వార్థరహిత పని. ఫలితం మీద అధికాసక్తి లేకుండా, కర్తవ్యాన్ని భగవంతునికి అర్పణగా చేయడం నిష్కామ కర్మ.
ఇలాంటి కర్మలో మూడు లక్షణాలు ఉంటాయి:
* కర్తవ్య భావం
* ఫలితంపై అసక్తి
* సమర్పణ దృష్టి
ఇది కర్మను యోగంగా మార్చుతుంది. అప్పుడు పని భారం కాకుండా సాధన అవుతుంది.

కర్మ మరియు మనస్సు శుద్ధి

భగవద్గీత ప్రకారం కర్మయోగం మనస్సును శుద్ధి చేస్తుంది. మనస్సులో స్వార్థం, ఈర్ష్య, అహంకారం తగ్గుతాయి. సేవాభావం పెరుగుతుంది. మనం చేసే పనిని యజ్ఞంగా భావిస్తే అది ఆధ్యాత్మిక మార్గంగా మారుతుంది.
పనిని భగవంతునికి అర్పణగా చేయడం వల్ల:
* ఒత్తిడి తగ్గుతుంది
* అహంకారం తగ్గుతుంది
* ఫలిత భయం తగ్గుతుంది
* అంతరంగ శాంతి పెరుగుతుంది

వికర్మ — తప్పు కర్మల ప్రభావం

ధర్మానికి విరుద్ధంగా చేసే కర్మ వికర్మ. ఇది ఇతరులకు హాని కలిగించేదైనా, మనసుకు అపవిత్రత తెచ్చేదైనా కావచ్చు. వికర్మ తాత్కాలిక లాభం ఇవ్వొచ్చు కానీ దీర్ఘకాలంలో బాధను కలిగిస్తుంది.
భగవద్గీత హెచ్చరిక ఏమిటంటే, కర్మ స్వభావం తెలుసుకోకుండా చేసిన పని బంధనానికి కారణమవుతుంది.

అకర్మ — కర్మలో అకర్మ భావం

ఇది చాలా సూక్ష్మమైన భావన. కర్మ చేస్తూనే “నేనే చేస్తున్నాను” అనే అహంకారం లేకుండా ఉండటం అకర్మ భావం. బయట పని జరుగుతుంది కానీ లోపల కర్తృత్వ భావం ఉండదు.
ఇలాంటి వ్యక్తి:
* కర్మ చేస్తాడు
* కానీ బంధనానికి లోను కాడు
* ఫలితంతో కంపించడు
* విజయంలో ఉప్పొంగడు, అపజయంలో కుంగిపోడు
ఇదే స్థితప్రజ్ఞ స్థితికి మార్గం.

కర్మ ఫలితాన్ని మార్చగలమా?

భగవద్గీత బోధ ప్రకారం గత కర్మల ఫలితాలు వస్తాయి. కానీ ప్రస్తుత కర్మ ద్వారా మన దిశను మార్చుకోవచ్చు. జ్ఞానం, భక్తి, నిష్కామ సేవ, ఇవి కర్మ బంధాన్ని తగ్గిస్తాయి. సమర్పణతో చేసిన కర్మ మనసును విముక్తి వైపు తీసుకెళ్తుంది.

ముగింపు

భగవద్గీతలో కర్మ సిద్ధాంతం జీవన మార్గదర్శకం. కర్మ తప్పనిసరి, కానీ కర్మ బంధనం కావాలా, విముక్తి మార్గమా అనేది మన దృష్టిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కర్తవ్యాన్ని నిష్కామ భావంతో చేయడం, ఫలితాన్ని అర్పించడం, ధర్మబద్ధంగా జీవించడం. ఇవే కర్మయోగం మూల సూత్రాలు.
కర్మను భారం గా కాకుండా యోగంగా చూస్తే జీవితం మారుతుంది. పని సాధన అవుతుంది. ఫలితం భయంకరం కాకుండా అనుగ్రహంగా అనిపిస్తుంది. ఇదే గీత బోధించిన కర్మ రహస్యం.